Μέσα στον επόμενο μήνα αναμένεται να υπάρχει μια πρώτη σαφής εικόνα για το πώς διαμορφώνονται τα νέα όρια των οικισμών στο Λασίθι, στο πλαίσιο της εκπόνησης των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ/ΤΑΚ, Μιχάλη Χωραφά, το νέο θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί έντονες ανησυχίες, καθώς εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε σημαντική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών και, κατ' επέκταση, σε μεγάλη υποβάθμιση της αξίας και των δικαιωμάτων αξιοποίησης χιλιάδων ιδιοκτησιών.Ο κ. Χωραφάς εκτιμά ότι η Σητεία θα είναι ο πρώτος δήμος από τον οποίο θα προκύψει μια ενδεικτική εικόνα- πιθανότατα σε περίπου ένα μήνα. Διευκρινίζει μάλιστα ότι «στην Σητεία είναι Eιδικό Πολεοδομικό Σχέδιο λόγω των πλημμυρών - όπως αντιστοίχως στο Αρκαλοχώρι λόγω του σεισμού», ενώ επισημαίνει πως οι διαδικασίες Τοπικών και Ειδικών Σχεδίων βρίσκονται σε εξέλιξη και στους τέσσερις δήμους του νομού.
Μιχάλης Χωραφάς
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην περίπτωση του Δήμου Αγίου Νικολάου, σημειώνοντας «το οξύμωρο γεγονός στον Δήμο Αγίου Νικολάου να μην έχει συμπεριληφθεί ολόκληρος ο Δήμος στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, εξαιρώντας την ενότητα Βραχασίου, εικάζω από λάθος». Ωστόσο ο Δήμος Αγίου Νικολάου έχει ήδη υποβάλλει αίτηση ζητώντας την ένταξη του Βραχασίου στο Τ.Π.Σ., ενώ παράλληλα στην περιοχή εκπονείται ξεχωριστή μελέτη οριοθέτησης των οικισμών, με περιορισμένο αντικείμενο, η οποία αφορά αποκλειστικά τους οικισμούς της Δημοτικής Ενότητας Βραχασίου και όχι το σύνολο της εκτός σχεδίου περιοχής.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ και το νέο Προεδρικό Διάταγμα
Ο πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ/ΤΑΚ εξηγεί ότι ο επανακαθορισμός των ορίων προέκυψε λόγω των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για το Ρέθυμνο και το Πήλιο και κάνει λόγο για «μη ικανοποιητικό νομικό πλαίσιο που έχει θεσμοθετηθεί για την οριοθέτηση των οικισμών, λόγω του γεγονότος ότι σε δύο περιοχές στην Ελλάδα - στο Ρέθυμνο και στο Πήλιο. Έτσι προέκυψαν αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για ακύρωση των ορίων των οικισμών και ξεκίνησε μια προσπάθεια επανοριοθέτησης των ορίων των οικισμών σε όλη τη χώρα, μέσα από τα εκπονούμενα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια με ένα νέο Π.Δ. το οποίο μπορεί να μην έχει πολύ μεγάλες διαφορές από αυτό που υπήρχε το 1985 για να οριοθετηθούν αρχικά οικισμοί, όμως θα οδηγήσει σε διαφορετικά αποτελέσματα και σε ουσιαστική συρρίκνωση των ορίων των οικισμών».
Όπως εξηγεί, το νέο πλαίσιο βασίζεται στο πυκνοδομημένο τμήμα του 1923 και δευτερευόντως στο αντίστοιχο του 1983, γεγονός που οδηγεί αναπόφευκτα σε πολύ μικρότερα όρια σε σχέση με τα σημερινά.
Ανησυχία για τις Ζώνες Ανάπτυξης Οικισμού
Ο κ. Χωραφάς αναφέρεται και στη νομοθετική παρέμβαση που επιχειρήθηκε για τους μικρούς οικισμούς. «Έπειτα από τις απόψεις και του Τεχνικού Επιμελητηρίου και άλλων φορέων, έγινε μια προσπάθεια διόρθωσης με το ν5215/4.6.2025, ώστε στους οικισμούς κάτω των 700 κατοίκων να δοθεί η θεωρητική δυνατότητα να υπάρξει και μια ζώνη που ονομάστηκε ΖΑΟ (Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμού) η οποία θα φτάνει πιθανόν μέχρι και τα σημερινά όρια. Όμως δε δόθηκε μεθοδολογία τεκμηρίωσης στους μελετητές, δηλαδή με ποιο τρόπο θα μπορούσαν πραγματικά να τη φτάσουν τη ζώνη μέχρι εκεί. Άρα πιο πολύ μένει… ως ευχή αυτός ο νόμος και όχι σαν ένα συμπαγές θεσμικό υπόβαθρο» - τονίζει ο κ.Χωραφάς.
Παράλληλα, εκφράζει προβληματισμό για το πώς θα αντιμετωπίσει το Συμβούλιο της Επικρατείας τις συγκεκριμένες προβλέψεις όταν αυτές κριθούν δικαστικά.
«Πολλές περιουσίες θα χαθούν»
Ακόμη πιο έντονη είναι η ανησυχία του για τους μεγαλύτερους οικισμούς με βάση όμως τις μικρές ιδιοκτησίες που αποτελούν παγιωμένη κατάσταση στην Κρήτη. «Επίσης δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για τους οικισμούς που είναι άνω των 700 κατοίκων. Εκεί θα θεσπιστεί μια ζώνη ΠΕΧ (Περιοχών Ελέγχου Χρήσεων) όπου θα μπει αρτιότητα 2.000 τετραγωνικά μέτρα. Αλλά ξέρουμε ότι στην κατακερματισμένη κρητική γη είναι δύσκολο να βρεθούν τόσο μεγάλα ακίνητα, άρα με όλα τα προαναφερόμενα πολλές περιουσίες θα χαθούν, πολλά ακίνητα που μέχρι χθες οικοδομούσαν, δε θα μπορούν πλέον να οικοδομήσουν και έτσι ζητήσαμε πέρυσι ως Τεχνικό Επιμελητήριο Ανατολική,ς έστω και την ύστατη στιγμή, την τροποποίηση αυτού του Π.Δ. ή έστω τη θέσπιση ενός ακόμα νόμου που θα δίνει μια πιο συμπαγή δυνατότητα να φτάσουν μέχρι τα σημερινά όρια» - ανέφερε ο Μ.Χωραφάς.
Όπως τονίζει, οι αλλαγές αυτές συμπίπτουν χρονικά με τις μεταβολές στην εκτός σχεδίου δόμηση, με αποτέλεσμα να δημιουργείται, όπως υποστηρίζει, μια συνολική και σημαντική μείωση της αξίας της ιδιωτικής περιουσίας.
Προβληματισμός για τον χρόνο και έκκληση για ενεργή διαβούλευση
Ο πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ/ΤΑΚ υπενθυμίζει ότι οι σχετικές παρεμβάσεις απέναντι στη δραματική συρρίκνωση που φέρνει το επίμαχο ΠΔ θεωρούνταν ρεαλιστικές το 2025, όμως σήμερα, καθώς οι μελέτες βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωσή τους, εκφράζει επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι αλλαγές μπορούν πλέον να υλοποιηθούν εγκαίρως.
«Τι έχει πιο μεγάλη σημασία; να ολοκληρωθεί μια μελέτη ή να είναι δίκαιο και σωστό το αποτέλεσμα της; Το να ολοκληρώνουμε μελέτες που τελικά θα είναι κατά των πολιτών και των περιοχών των οποίων υπηρετούν δεν νομίζω ότι ωφελεί κανένα» - υπογραμμίζει.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει το αμέσως επόμενο διάστημα καθοριστικό για την πορεία των σχεδίων και καλεί σε ενεργή συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών: «Το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο, δηλαδή πρέπει να ευαισθητοποιηθεί και η τοπική κοινωνία αλλά και οι δημοτικές αρχές που θα παίξουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία της διαβούλευσης να έχουν όσο το δυνατόν έτοιμες προτάσεις, να έχουν ομάδες έτοιμες να δουλέψουν πάνω σε αυτά για να προλάβουν να διορθώσουν πιθανά λάθη. Το αντικείμενο των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων δεν είναι εύκολο και πιθανόν ένα διάστημα 60 ημερών διαβούλευσης να φαντάζει μεγάλο, αλλά τα θέματα είναι τόσα πολλά που θα πρέπει μία ομάδα να ασχοληθεί αποκλειστικά με αυτό το αντικείμενο».
Κατερίνα Παντινάκη
Πηγή : Νέα Κρήτη
