Με βάση τα στοιχεία της απογραφής για το επίπεδο εκπαίδευσης του μόνιμου πληθυσμού που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την ΕΛΣΤΑΤ στα τέλη Ιουλίου εξετάσαμε στο τελευταίο άρθρο μας στην εφημερίδα «Πατρίς» (βλέπε φύλλο της 22.10.14) τους άνδρες και γυναίκες στην ομάδα ηλικιών 20-49 που δεν τέλειωσαν το γυμνάσιο στην Κρήτη σε σύγκριση με τον αντίστοιχο αριθμό το στο Σύνολο Χώρας και τα ποσοστά που αυτοί αντιπροσωπεύουν στον πληθυσμό.
Με βάση τα στοιχεία της απογραφής του 2011 για τη οικογενειακή κατάσταση και τη σύνθεση των νοικοκυριών θα εξετάσουμε στο άρθρο αυτό τις διαφορές ανάμεσα στα χαρακτηριστικά αυτά του πληθυσμού της Κρήτης σε σχέση με εκείνο του Συνόλου Χώρας. Ειδικότερα στο Μέρος Ι θα εξετάσουμε οικογενειακή κατάσταση του πληθυσμού ηλικίας 20 ετών και στο Μέρος ΙΙ τις μεταβολές το 2011 σε σχέση με το 2001 στη σύνθεση (δηλαδή τον αριθμό των μελών) των νοικοκυριών στην Κρήτη σε σχέση με εκείνη στο Σύνολο Χώρας. Τα στοιχεία είναι των απογραφών πληθυσμού του 2001 και του 2011.
Ι. Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ
Στο πρώτο μέρος του Πίνακα 1 δίνεται ο αριθμός και η ποσοστιαία κατανομή σε άγαμους, έγγαμους, χήρους, διαζευγμένους, και σε διάσταση του πληθυσμού ηλικίας 20 ετών και άνω του Συνόλου Χώρας και της Κρήτης. Στο δεύτερο μέρος δίνεται ο αντίστοιχος αριθμός και ποσοστά εκείνων που συζούν με σύμφωνο συμβίωσης ή είναι χήροι ή διαζευγμένοι μετά από σύμφωνο συμβίωσης.
Από τον Πίνακα αυτό φαίνεται ότι το 2011 υπήρχαν πολύ μεγάλες διαφορές στην κατά οικογενειακή κατάσταση του πληθυσμού της Κρήτης σε σύγκριση με εκείνη του Συνόλου Χώρας. Πιο συγκεκριμένα:
- Στην Κρήτη τα δυο πέμπτα του πληθυσμού 20 ετών και άνω είναι άγαμοι, ενώ στο Σύνολο Χώρας λιγότεροι από το ένα τέταρτο. Ένα μέρος της διαφοράς οφείλεται στο γεγονός ότι ο πληθυσμός της Κρήτης είναι κατά μέσο όρο κατά 3,6 έτη νεότερος απ’ ό, τι εκείνο του Συνόλου Χώρας και ιδιαίτερα το γεγονός ότι το ποσοστό που αντιπροσωπεύουν οι ομάδες ηλικιών 20-39 ετών στον πληθυσμό της Κρήτης είναι μεγαλύτερο από εκείνο του Συνόλου Χώρας. Η διαφορά, όμως, είναι πολύ μεγάλη, και απαιτείται λεπτομερέστερη διερεύνησή της η οποία δεν είναι δυνατόν να γίνει στο άρθρο αυτό.
- Αντίθετα στην Κρήτη λιγότερο από το 50% του πληθυσμού αυτού είναι έγγαμοι, ενώ στο Σύνολο Χώρας πάνω από το 60%. Και αυτή η διαφορά απαιτεί μεγαλύτερη διερεύνηση, διότι οι διαφορές στην ηλικιακή κατανομή του πληθυσμού δεν επαρκούν για την εξήγησή της.
-Τα ποσοστά των αγάμων, τα ποσοστά των διαζευγμένων και εκείνων που βρίσκονται σε διάσταση στην Κρήτη είναι μικρότερα απ’ ό, τι στο Σύνολο Χώρας. Η διαφορά αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι το ποσοστό των εγγάμων στο Σύνολο Χώρας είναι πολύ υψηλότερο από εκείνο της Κρήτης.
-Τα ποσοστά εκείνων που συμβιούν με σύμφωνο συμβίωσης ή είναι χήροι και διαζευγμένοι μετά από σύμφωνο συμβίωσης τόσο στο Σύνολο Χώρας είναι πάρα πολύ μικρά. Στο Σύνολο Χώρας αυτοί που συζούν με σύμφωνο συμβίωσης είναι μόλις 2 στους 10.000 και λίγο λιγότεροι από 3 στους 10.000 στην Κρήτη. Ακόμα μικρότερα είναι τα ποσοστά εκείνων που είναι χήροι η διαζευγμένοι μετά από σύμφωνο συμβίωσης.
ΙΙ. ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ
Στην 1η στήλη του πρώτου μέρους Πίνακα 2 δίνεται ο αριθμός των νοικοκυριών κατά αριθμό μελών (από 1 έως 9 και 10 και άνω μέλη) το 2001 για το Σύνολο Χώρας, στη 2η στήλη το 2011 και στην 3η η ποσοστιαία μεταβολή τους. Στις τρεις τελευταίες στήλες δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία της Κρήτης. Στην πρώτη γραμμή του δεύτερου μέρους του Πίνακα δίνεται ο αριθμός των πολύτεκνων νοικοκυριών. Ο αριθμός αυτός προκύπτει από το άθροισμα των νοικοκυριών με 6 και άνω μέλη και είναι ένας κατά προσέγγιση αριθμός των πολύτεκνων οικογενειών δεδομένου ότι υπάρχουν και νοικοκυριά με 6 και άνω μέλη ανάμεσα στα οποία υπάρχουν εκείνα που, εκτός από τους γονείς και τα παιδιά, έχουν μέλη τους και ενήλικες (υπερήλικες γονείς κλπ). Για τον ίδιο λόγο, ο αριθμός των νοικοκυριών με 5 και άνω μέλη είναι ένας κατά προσέγγιση αριθμός των τρίτεκνων οικογενειών. Στη 2η γραμμή του δεύτερου μέρους του Πίνακα δίνεται το ποσοστό που τα πολύτεκνα νοικοκυριά αντιπροσωπεύουν στο Σύνολο των νοικοκυριών και στην 3η το μέσο μέγεθος των νοικοκυριών. Ο αριθμός αυτός προκύπτει από τη διαίρεση του συνόλου των μελών των νοικοκυριών με τον αριθμό των νοικοκυριών.
Από το πρώτο μέρος του Πίνακα φαίνεται ότι τόσο στο Σύνολο Χώρας όσο και στην Κρήτη το 2011 σε σχέση με το 2001 σημειώθηκε:
- Μια πολύ μεγάλη αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, η οποία οφείλεται στην αύξηση των αγάμων, των χήρων και των διαζευγμένων.
- Σημαντική αύξηση των διπρόσωπων νοικοκυριών που οφείλεται στους εγγάμους (νέους ή ηλικιωμένους) που δεν έχουν παιδιά και σε εκείνα που τα μέλη τους συμβιώνουν.
- Μικρή αύξηση των νοικοκυριών με 3 μέλη, ανάμεσα στα οποία υπάρχουν ζευγάρια τα οποία έχουν ένα παιδί, είτε επειδή δεν μπορούν να αποκτήσουν άλλα είτε επειδή η οικονομική τους κατάσταση δεν το επιτρέπει. Και στις τρεις αυτές κατηγορίες νοικοκυριών τα ποσοστά αύξησης στην Κρήτη είναι πολύ μεγαλύτερα από εκείνα στο Σύνολο Χώρας.
- Μείωση των νοικοκυριών με 4 μέλη στο Σύνολο Χώρας και αύξησή τους στην Κρήτη. Πρόκειται κυρίως για οικογένειες με δύο παιδιά.
- Μείωση όλων των νοικοκυριών με 5 και άνω μέλη τόσο στο Σύνολο Χώρας όσο και στην Κρήτη. Η μείωση στο Σύνολο Χώρας ήταν υπερδιπλάσια εκείνης στην Κρήτη. Τα περισσότερα, από τα νοικοκυριά αυτά, όπως προαναφέρθηκε, είναι τρίτεκνες οικογένειες.
-Μεγαλύτερες ήταν οι μειώσεις σημειώθηκαν σε πολυμελή νοικοκυριά (με 9 και άνω μέλη). Οι μεγαλύτερες σημειώθηκαν στα νοικοκυριά με 9 και 10 και άνω μέλη. Οι μειώσεις στην Κρήτη ήταν μικρότερες από εκείνες στο Σύνολο Χώρας στα νοικοκυριά με 5, 6, 8 και 9 μέλη και μεγαλύτερες σε εκείνα με 7 και 10 και άνω μέλη.
-Ο αριθμός των νοικοκυριών στην Κρήτη αυξήθηκε πολύ περισσότερο απ’ ό, τι στο Σύνολο Χώρας.
Από το δεύτερο μέρος του Πίνακα 3 φαίνεται ότι –εξαιτίας των αυξομειώσεων του αριθμού των νοικοκυριών που προαναφέρθηκαν, τόσο στο Σύνολο Χώρας όσο και στην Κρήτη– φαίνεται ότι το 2011 σε σχέση με το 2001:
- Η μείωση των πολύτεκνων οικογενειών ήταν μεγαλύτερη από εκείνη των τρίτεκνων. Και στις δύο περιπτώσεις η μείωσή τους στην Κρήτη ήταν μικρότερη απ’ ότι στο Σύνολο Χώρας.
-Το ποσοστό που αντιπροσωπεύουν τα πολύτεκνα νοικοκυριά στο σύνολο των νοικοκυριών τόσο στο Σύνολο Χώρας όσο και στην Κρήτη μειώθηκε πάνω από το ένα τρίτο.
-Αποτέλεσμα των μεταβολών στην οικογενειακή κατάσταση του πληθυσμού που προαναφέρθηκαν ήταν η μείωση του μέσου μεγέθους των νοικοκυριών τόσο στο Σύνολο Χώρας όσο και στην Κρήτη.
Η αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, η μικρή μείωση των νοικοκυριών με 2 παιδιά και η πολύ μεγαλύτερη μείωση στις οικογένειες με 3 και άνω παιδιά οφείλεται, στην έλλειψη μέτρων προστασίας και βοήθειας των ζευγαριών που θέλουν να αποκτήσουν παιδιά. Στην έλλειψη αυτή προστέθηκαν σταδιακά και μέτρα εχθρικά προς την οικογένεια τα οποία κορυφώθηκαν με τα πρωτοφανή μέτρα σε βάρος των τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών τα τελευταία 5 χρόνια. Οι συνέπειες των μέτρων αυτών άρχισαν ήδη να εμφανίζονται με τη μείωση των γεννήσεων τα έτη 2011, 2012 και 2013.
Από τα όσα προαναφέρθηκαν είναι σαφές ότι, αν δεν ανατραπεί η αυτοκαταστροφική πολιτική που εφαρμόζεται κατ’ εντολή των δανειστών μας από τις υποτελείς σ’ αυτούς κυβερνήσεις και αν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα για την προστασία και πολλαπλή στήριξη των οικογενειών που έχουν ή θέλουν να αποκτήσουν παιδιά, οι δυσμενείς εξελίξεις στον πληθυσμό της χώρας που εμφανίστηκαν στην απογραφή του 2011 θα χειροτερεύσουν και θα αποτυπωθούν τόσο στις δειγματοληπτικές έρευνες της αγοράς εργασίας που διεξάγει τακτικά η ΕΛΣΤΑΤ όσο και συνολικά στην απογραφή του 2021, με ότι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της χώρας μας.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
Πηγή : Πατρίς