Στην Κρήτη οι πάσχοντες της νόσου αγγίζουν το 10%
και, όπως αναφέρει ο αναπληρωτής καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Κρήτης Νίκος Τζανάκης και συντονιστής της ομάδας ΧΑΠ της
Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, πρόκειται για άνδρες και γυναίκες,
ηλικίας άνω των 40 ετών, οι οποίοι καπνίζουν ή κάπνιζαν.
Τα νούμερα είναι απογοητευτικά, καθώς μιλάμε για
30.000 με 35.000 Κρητικούς! Από αυτούς, οι 10.000 βρίσκονται σε
προχωρημένο στάδιο, ενώ περίπου 6.000 Κρητικοί έχουν καθηλωθεί σε μια
αναπηρική μορφή διαβίωσης στο σπίτι, απόλυτα εξαρτημένοι από την
οικογένειά τους και από τη λήψη οξυγόνου καθ' όλο το 24ωρο.
Παγκόσμιες διαπιστώσεις δείχνουν ότι η ΧΑΠ είναι η
5η αιτία θανάτου παγκοσμίως και θα ανέβει στην 3η θέση έως το 2020.
Ευθύνεται κάθε χρόνο για περισσότερους από τρία εκατομμύρια θανάτους
στον πλανήτη μας και εκτιμάται ότι προκαλεί παγκοσμίως περισσότερα από
29 εκατομμύρια χρόνια ζωής σε συνθήκες αναπηρίας. Το συνολικό κόστος σε
φάρμακα, νοσηλείες και για την όλη αντιμετώπιση της νόσου είναι
τεράστιο, όταν για παράδειγμα στις ΗΠΑ ξοδεύονται 24 δισ. δολάρια
ετησίως.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατέταξε τη ΧΑΠ σε
μία από τις 5 πιο επικίνδυνες αρρώστιες της επόμενης χιλιετίας και
συντονίζει προσπάθειες για την αντιμετώπισή της.
Διαπιστώσεις για την Ελλάδα αναφέρουν πως 9
ενήλικες καπνιστές στους 100 στη χώρα μας πάσχουν από τη νόσο (8,4%),
δηλαδή περίπου 600.000 Έλληνες νοσούν. Το 56%, δηλαδή 300.000 αυτών, δε
γνωρίζουν ότι πάσχουν. Οι μισοί πάσχοντες συνεχίζουν να καπνίζουν. Οι
άνδρες πάσχουν 2,5 φορές περισσότερο από τις γυναίκες (11,6% έναντι
4,8%).
Τι προκαλεί τη ΧΑΠ
Το κάπνισμα, ενεργητικό και παθητικό, αποτελεί
τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου για τη ΧΑΠ. Τα τελευταία χρόνια όμως με
την οικονομική κρίση η χρήση τζακιών και σομπών επιδεινώνει σοβαρά το
πρόβλημα. Τα συμπτώματα της ΧΑΠ (βήχας, πτύελα, δύσκολη αναπνοή στη
μυϊκή προσπάθεια) χαρακτηρίζονται από ύπουλη εμφάνιση και σταδιακή
επιδείνωση. Το πρόβλημα με τα συμπτώματα είναι ότι έχουν τόσο ύπουλη
εμφάνιση, έτσι ώστε οι πάσχοντες για κάποια χρόνια τα θεωρούν λανθασμένα
σαν μια φυσιολογική συνέπεια του καπνίσματος και της ηλικίας που
αυξάνεται, με αποτέλεσμα να μην καταφεύγουν στον πνευμονολόγο για να
εξεταστούν και να υποβληθούν σε σπιρομέτρηση, που είναι η εξέταση που
αποκαλύπτει τη νόσο.
Ο σιωπηλός δολοφόνος
Αποφράζει τους αεραγωγούς που αναπνέουμε και
καταστρέφει κυριολεκτικά τους ιστούς των πνευμόνων. Οι βλάβες αυτές από
ένα σημείο και μετά είναι μη αναστρέψιμες. Δυστυχώς, μόνο αφού
καταστραφεί το 50-60% των πνευμόνων ο ασθενής αρχίζει να έχει σοβαρά
συμπτώματα και 2-3 κρίσεις επιδείνωσης της αρρώστιας το χρόνο, κρίσεις
που συχνά τον οδηγούν να εισαχθεί και να νοσηλευτεί στο νοσοκομείο.
Αν ο ασθενής συνεχίσει να αγνοεί τα ενοχλητικά
συμπτώματα του βήχα, της απόχρεμψης και του εύκολου λαχανιάσματος
(δύσπνοια) και να καπνίζει, αφήνει την αρρώστια να εξελιχθεί στην πιο
προχωρημένη της μορφή. Σε αυτήν ο ασθενής δεν μπορεί να κάνει
καθημερινές οικιακές δουλειές, να κοιμηθεί, να μετέχει σε οικογενειακές
διασκεδάσεις και να έχει σεξουαλική ζωή. Τελικώς, ο ασθενής καθηλώνεται
σε μια αναπηρική μορφή διαβίωσης στο σπίτι, απόλυτα εξαρτημένος από την
οικογένειά του και από τη λήψη οξυγόνου καθ' όλο το 24ωρο.
Τι πρέπει να γίνει
Ο καπνιστής, σε ηλικία πάνω από τα 35 με ένα έστω
από τα συμπτώματα βήχα, απόχρεμψη ή δύσπνοια, να επισκεφτεί τον
πνευμονολόγο και προφανώς να διακόψει το κάπνισμα!
Όλοι οι καπνιστές πρέπει να κάνουν ετήσια
σπιρομέτρηση, ενώ οι πάσχοντες που δεν το γνωρίζουν διατρέχουν κίνδυνο
εκδήλωσης σοβαρού εμφράγματος ή και εγκεφαλικού, συχνή
επιπλοκή-συνοσηρότητα της ΧΑΠ και θα πρέπει να είναι ενημερωμένοι γι'
αυτό. Όλοι οι διαγνωσθέντες πρέπει να μπουν σε ειδικό πρόγραμμα
θεραπείας και αποφυγής παραγόντων κινδύνου.
Δωρεάν σπιρομετρήσεις
Όπως κάθε χρόνο τα τελευταία 15 χρόνια, αύριο
Τετάρτη, Παγκόσμια Ημέρα για τη ΧΑΠ, η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική
Κλινική θα προσφέρει δωρεάν σπιρομέτρηση στην πλατεία Λιονταριών.
Όσοι καπνιστές θέλουν να μάθουν τι είναι η ΧΑΠ
και να κάνουν άμεσα εξέταση σπιρομέτρησης μπορούν από τις 9 το πρωί έως
τις 2 το μεσημέρι, όπως αναφέρει ο κ. Τζανάκης, που έχει και την ευθύνη
της εκδήλωσης, στην οποία θα συμμετέχει και η Πνευμονολογική Κλινική του
Βενιζέλειου Νοσοκομείου.
Αξίζει να σημειωθεί, σύμφωνα με τον κ. Τζανάκη,
πως οι σπιρομετρήσεις κάθε τέτοια ημέρα στο Ηράκλειο δείχνουν ότι το 20%
των συμμετεχόντων πάσχει από τη νόσο, ενώ οι μισοί από αυτούς δεν το
γνωρίζουν! Την προσπάθεια αυτή πάντως θα συνδράμει αύριο και η
Εθελοντική Ομάδα "ΑΓΚΑΛΙΑΖΩ".
| Η νόσος στο νησί |
35.000 πάσχουν από ΧΑΠ
|
10.000 σε προχωρημένο στάδιο
|
6.000 χρειάζονται οξυγόνο
|
Καπνιστές άνω των 40 χτυπά η νόσος
|