Στον προαύλιο χώρο του ναού της Αγίας Τριάδας στο Καβούσι, δίπλα από μια παιδική χαρά γεμάτη παιδιά και με θέα μια βουνοκορφή που προς το παρόν τη βλέπουμε αναλλοίωτη,
κάτοικοι και φορείς από όλο το Λασίθι και το Ηράκλειο έδωσαν το παρών σε μια αναγνωριστική συνέλευση, τη δεύτερη κατά σειρά ανάμεσα σε πολλές που πρόκειται να ακολουθήσουν, για να ενημερωθούν και να βρουν τρόπους αντίδρασης σε ένα έργο το οποίο θα επηρεάσει ανεπανόρθωτα το φυσικό περιβάλλον ενός ολόκληρου νομού και περιοχών στις οποίες ζούσαν και αναπτύσσονταν για χιλιάδες χρόνια αρχαίοι πολιτισμοί.Τη συνέλευση της Πέμπτης κάλεσε η Επιτροπή Αγώνα Σητείας κατά των ΒΑΠΕ και στο Καβούσι βρέθηκαν τα μέλη της διαπαραταξιακής επιτροπής του Δήμου Ιεράπετρας με πρόεδρο το Μιχάλη Σπυριδάκη, φορείς από τον Άγιο Νικόλαο αλλά και εκπρόσωποι της Παγκρήτιας Συντονιστικής κατά των εξορύξεων με έδρα το Ηράκλειο. Η Σητεία είναι η περιοχή που τις τελευταίες δεκαετίες αποτελεί αυτό που κάθε ενεργειακός κολοσσός θα ονόμαζε «πετυχημένο πιλοτικό παράδειγμα»: τεράστιος όγκος ΑΠΕ εγκαταστάθηκε εκεί, κυρίως ανεμογεννήτριες, σε μια ακολουθία αδειοδοτήσεων που αντιμετωπίστηκε σε πραγματικό χρόνο από κατοίκους και φορείς. Η εμπειρία αυτή δεν πέρασε χαμένη. Η Επιτροπή Αγώνα Σητείας έχει πετύχει νίκες ενάντια σε τέτοιους σχεδιασμούς, γνωρίζει τη νομοθεσία, τα παράθυρα, τις προθεσμίες και τους τρόπους. Και αυτό φάνηκε χθες βράδυ στο Καβούσι με ξεκάθαρο τρόπο.
Η συνέλευση δεν έμεινε στις διαπιστώσεις. Συστάθηκαν δύο επιτροπές με συμμετοχή από ολόκληρο τον νομό. Η πρώτη αναλαμβάνει τη συλλογή στοιχείων και την τεκμηρίωση, σε συνεργασία με ειδικούς, νομικούς και ανθρώπους που έχουν ήδη εμπειρία από αντίστοιχες διαβουλεύσεις. Η δεύτερη αναλαμβάνει την οργάνωση δράσεων και κινητοποιήσεων σε λασιθιώτικο επίπεδο. Το χρονοδιάγραμμα είναι ήδη πυκνό: έχει προγραμματιστεί ανοιχτή συνάντηση ενημέρωσης στον Κουτσουρά την Πέμπτη 12 Ιουνίου, ενώ εξετάζεται η οργάνωση πανλασιθιώτικης κινητοποίησης την Κυριακή 15 Ιουνίου, δύο μέρες πριν τη λήξη της διαβούλευσης για τη ΜΠΕ.
Το έργο για το οποίο γίνεται ολόκληρη αυτή η συζήτηση ανήκει στην ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή: 8 αιολικά πάρκα, 24 ανεμογεννήτριες, συνολική ισχύς 136 MW, κατανεμημένα στους Δήμους Ιεράπετρας και Σητείας. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση και η προθεσμία λήγει στις 17 Ιουνίου. Πρόκειται για 22 ανεμογεννήτριες Vestas V150, ύψους πυλώνα 105 μέτρων η κάθε μία, και 2 μικρότερες Vestas V90. Πρόκειται για εγκαταστάσεις εντός περιοχής NATURA 2000, σε κορυφογραμμές που μέχρι σήμερα αποτελούν μερικά από τα τελευταία ακέραια ορεινά τοπία της ανατολικής Κρήτης.
Παράλληλα, βρίσκεται σε διαβούλευση (έως τις 24 Ιουνίου) το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, που μεταξύ άλλων προβλέπει απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών σε υψόμετρο πάνω από 1.200 μέτρα. Αν αυτό ακούγεται σαν θετική εξέλιξη, η λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά είναι τα «ψιλά γράμματα»: το συγκεκριμένο έργο εξαιρείται αφού έχει προλάβει να καταθέσει τον απαραίτητο φάκελο, στοιχείο που όμως θα ερευνηθεί ως προς τη νομιμότητα των διαδικασιών.
Αυτό που έγινε σαφές στη χθεσινή συνέλευση, πέρα από κάθε αμφιβολία, είναι ότι ο διαχωρισμός αυτού του αγώνα σε δημοτικά σύνορα και διοικητικές ευθύνες δεν έχει κανένα απολύτως νόημα. Το έργο της ΤΕΡΝΑ είναι ενιαίο, εκτείνεται σε δύο Δήμους, κι αν η ανεμογεννήτρια στήνεται εκατό μέτρα πιο πέρα ή πιο δω από μια νοητή γραμμή στον χάρτη, η βουνοκορφή που βλέπουμε από το Καβούσι παραμένει η ίδια. Η ζημιά δεν γνωρίζει διοικητική υπαγωγή.
Αλλά τα πράγματα δεν σταματούν στην ΤΕΡΝΑ και δεν σταματούν στη Θρυπτή. Αυτό που παρουσιάστηκε χθες, με στοιχεία και χάρτες, είναι μια εικόνα ενός κολοσσιαίου σχεδιασμού: πολλοί διαφορετικοί «παίκτες» ενεργειακών εταιρειών, πολλά ξεχωριστά αλλά αλληλοσυνδεδεμένα έργα, μια λογική στην οποία ένα μέρος της «πράσινης ενέργειας» χρησιμεύει ως τροφοδότης για άλλα έργα πράσινης ενέργειας, τα οποία με τη σειρά τους θα ηλεκτροδοτούν ολόκληρη τη χώρα (και όχι μόνο), ενώ η περιοχή που τα φιλοξενεί θα πληρώνει τον λογαριασμό. Περιβαλλοντικά και οικονομικά. Αυτά τα έργα δεν μπορούν να εξετάζονται αποσπασματικά. Το σύνολο των ΑΠΕ στον νομό πρέπει να ιδωθεί ενιαία, αλλιώς ο καθένας μας κοιτάζει μόνο το δέντρο μπροστά του ενώ πίσω του καίγεται ολόκληρο το δάσος.
Η κοινή θέση που αναδύθηκε από τη συνέλευση είναι ουσιαστικά διπλή. Από τη μια, οι νομικές ενέργειες και η μαζική συμμετοχή πολιτών και φορέων στις δύο διαβουλεύσεις που τρέχουν αυτή τη στιγμή δεν είναι απλά χρήσιμες. Η εμπειρία της Σητείας, η εμπειρία δεκαετιών ολόκληρων, αποδεικνύει ότι φέρνουν αποτελέσματα. Από την άλλη, εξίσου απαραίτητη είναι η φυσική παρουσία: κινητοποιήσεις, αναβάσεις, συγκεντρώσεις, όπου κι αν γίνονται. Οι ενστάσεις στα χαρτιά χρειάζονται τα σώματα στους δρόμους και στα βουνά δίπλα τους. Η Κυριακή, με την πανλασιθιώτικη ανάβαση-διαμαρτυρία στη Θρυπτή, δείχνει ήδη πως αυτός ο συνδυασμός είναι σε κίνηση.
Και εδώ είμαστε λοιπόν τώρα. Η πρώτη διαβούλευση, αυτή για τη ΜΠΕ του έργου της ΤΕΡΝΑ, λήγει στις 17 Ιουνίου. Κάθε παρατήρηση, κάθε ένσταση, ακόμα κι αν νομίζετε ότι δεν είναι αρκετά «τεχνική» ή αρκετά «σημαντική», μετράει. Δεν χρειάζεται να είστε μηχανικοί ή νομικοί. Χρειάζεται να είστε κάτοικοι, χρειάζεται να σας νοιάζει, χρειάζεται να γράψετε. Η δεύτερη, για το νέο χωροταξικό πλαίσιο, λήγει στις 24 Ιουνίου. Αυτή αφορά ολόκληρη τη χώρα αλλά η σημασία της για το Λασίθι είναι ανυπολόγιστη, γιατί εκεί θα κριθεί αν τα «ψιλά γράμματα» θα εξαιρέσουν το συγκεκριμένο έργο από τους νέους κανόνες αλλά και γενικότερα αν υπάρξουν ευνοϊκότερες ρυθμίσεις.
Η βουνοκορφή που όλοι οι συμμέτεχοντες έβλεπαν χθες από την Αγία Τριάδα στο Καβούσι μπορεί ακόμα να φαίνεται αναλλοίωτη. Η παιδική χαρά δίπλα στην εκκλησία μπορεί ακόμα να γεμίζει παιδιά. Αν όμως υλοποιηθούν τα έργα που βρίσκονται σε αναμονή και άλλα τόσα τα οποία σχεδιάζονται, σε μερικά χρόνια ορεινός όγκος δίπλα τους τους θα μετατραπεί σε βιομηχανική ζώνη. Όλο και περισσότεροι, μεγάλοι και μικρότεροι, μαθαίνουν μέρα με τη μέρα τι ακριβώς σχεδιάζεται στην περιοχή. Η γνώση θα υπάρξει, οι δράσεις θα φανούν, τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από τις προσδοκίες του καθενός. Δικαιολογίες όμως δεν μπορούν να υπάρξουν.
Π. Νικολάου
Πηγή : Ράδιο Λασίθι
