Μία ακόμη “μαύρη” χρονιά για την Κρήτη ανέδειξε το Παρατηρητήριο του Συνδέσμου Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και ν. Ηρακλείου, καθώς η αποτίμηση των καταγγελιών που καταγράφηκαν για το 2025 είναι συνταρακτική. Τα περιστατικά έμφυλης βίας είδαν μία μικρή μεν, σημαντική δε άνοδο ξανά, όμως τα περιστατικά της παιδικής κακοποίησης είναι αυτά που δεν μπορούν παρά να θορυβήσουν την Κρήτη.
Με την κατακόρυφη αύξηση στις καταγγελίες ανηλίκων γίνεται ακόμη ζοφερότερη η εικόνα που παρουσιάζεται για την κατάσταση στο νησί, καθώς φαίνεται πως δημιουργείται μία “σταθερά”, αυτή της ενδοοικογενειακής βίας. Ως ένα ακόμη “μαύρο” δεδομένο σε αυτή τη συζήτηση, μέσα στις 25 γυναικοκτονίες που καταγράφηκαν πανελλαδικά τους τελευταίους 22 μήνες, 2 γυναίκες ήταν από την Κρήτη.
Ξεκινώντας με την αποκαρδιωτική άνοδο στα περιστατικά κακοποίησης παιδιών, καθώς τα ποσοστά αυξήθηκαν κατά 47% από το 2024 και 150% σε επίπεδο διετίας. Οι καταγγελίες κακοποίησης παιδιών σημειώνουν κατακόρυφη αύξηση, με επίκεντρο τα Χανιά και το Ηράκλειο. Μάλιστα, πλέον η αύξηση δε φαίνεται να κάνει “διακρίσεις”, ενώ παρατηρείται τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια, κλιμακώνοντας την τάση που υπήρχε τις προηγούμενες χρονιές, καθώς η αποτίμηση για το 2025 αναδεικνύει σχεδόν πλήρη σύγκλιση στην κακοποίηση ανηλίκων των δύο φύλων.
Δε θα μπορούσαν να παραλειφθούν, βέβαια, τα στοιχεία των καταγγελιών για την ενδοοικογενειακή βία, όπου φαίνεται η “μικρή” αλλά σημαντική άνοδος που προαναφέρθηκε. Με βάση τα δεδομένα, στο “μάτι του κυκλώνα” βρίσκεται ο νομός Ηρακλείου και ο νομός Χανίων για ακόμη μία χρονιά, καθώς οι δύο περιφερειακές ενότητες συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο αριθμό καταγγελιών, γεγονός που σαφώς συνδέεται τόσο με πληθυσμιακούς παράγοντες, όσο και με τη συγκέντρωση υπηρεσιών καταγραφής και υποστήριξης. Συγκεκριμένα, στο Ηράκλειο καταγράφηκαν 320 περιστατικά το 2025 (379 το 2024, 211 το 2023), ενώ στα Χανιά 153 περιστατικά, με σταθερά υψηλά επίπεδα την τελευταία τριετία. Αντίστοιχα, το Ρέθυμνο και το Λασίθι παρουσιάζουν μικρότερα μεγέθη, αλλά σημαντικές διακυμάνσεις, επιβεβαιώνοντας έναν «οριζόντιο» χαρακτήρα αύξησης, σύμφωνα με την έρευνα.
Αυξάνονται “οριζόντια” τα περιστατικά
Όπως
γράφουν οι μελετητές του Παρατηρητηρίου, υπάρχει για ακόμη μία φορά ένα
“ξεκάθαρο” έμφυλο πρόσημο στις καταγγελίες, καθώς πάνω από τις μισές
περιπτώσεις αφορούσαν γυναίκες θύματα: «Συνολικά, καταγράφηκαν 1.103
περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας στην περιφέρεια Κρήτης το 2025,
παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τα 1.047 περιστατικά του 2024. Από
αυτά, τα 592 αφορούσαν γυναίκες-θύματα, ποσοστό άνω του 53%. Αν και το
2025 καταγράφεται σχετική αποκλιμάκωση σε σχέση με την κορύφωση του
2024, τα επίπεδα παραμένουν υψηλότερα από το 2023».
Να σημειωθεί εδώ
ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση των ερευνητών, αυτή η τάση αναδεικνύει δύο
ενδεχόμενα για την κατάσταση στην κρητική κοινωνία: είτε διατηρούνται
τα περιστατικά έμφυλης βίας, είτε έχουν ενισχυθεί τα θύματα ώστε να
προχωρήσουν σε καταγγελία της κατάστασής τους. Διόλου παράξενο θα ήταν
αυτό το τελευταίο σενάριο που παρουσιάζουν οι μελετητές, καθώς ο ίδιος ο
Σύνδεσμος έχει προχωρήσει σε πρωτοβουλίες για να κάνουν την καταγγελία
όλο και πιο προσβάσιμη, για όποιον άνθρωπο ζει την οικογενειακή βία στο
σπίτι του. Επισημαίνεται ότι φέτος είναι σε λειτουργία και επίσημα τα 20
ασφαλή σημεία του Συνδέσμου στο Ηράκλειο, σε άλλες πόλεις της Κρήτης
και της Ελλάδας, ώστε να γίνει αυτό το “σενάριο” ενθάρρυνσης των
γυναικών να μιλήσουν πραγματικότητα. Μάλιστα, ο συντονιστής του έργου κ.
Νικόλας Σπετσίδης επεσήμανε στη “Νέα Κρήτη” πως αυτή η πρωτοβουλία του
Συνδέσμου δε σταματά στα “ασφαλή σημεία”. Πέρα από τις μετρήσεις του
Παρατηρητηρίου, οι άνθρωποι του Συνδέσμου συνεισφέρουν ενεργά στην
τοπική κοινωνία με τις ενέργειές τους, συνεργαζόμενοι με τους φορείς που
είναι οι πλέον γνώστες της κατάστασης: τους ανθρώπους εντός των
κοινοτήτων. Όπως επεσήμανε λοιπόν, ήδη ο Σύνδεσμος έχει αναπτύξει
επικοινωνία με πολιτιστικούς συλλόγους και συνεταιρισμούς, για να φτάσει
αυτό το “νήμα” ελπίδας και προστασίας ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα
σημεία της κρητικής κοινωνίας. «Με όλη αυτή τη διαδικασία και
τα έργα του Συνδέσμου, κινητοποιούμε ακόμη περισσότερους ανθρώπους, για
να χτίσουμε μία αλυσίδα υποστήριξης, η οποία θα μείνει, θα απλωθεί και
θα μπορέσει να κάνει τις γυναίκες τόσο του Ηρακλείου, της Κρήτης, όσο
και της υπόλοιπης Ελλάδας να νιώθουν ασφαλείς. Υπάρχει βοήθεια
και υπάρχουν άνθρωποι για να τη δώσουν. Πρώτο βήμα είναι, βέβαια, να
ωθήσουμε τις γυναίκες να μιλήσουν», σημείωσε.
Απέναντι σε αυτά τα νούμερα και τις τάσεις, οι ερευνητές του Παρατηρητηρίου επισημαίνουν πως «παρά τα σημαντικά βήματα που λαμβάνουν χώρα με τις τροποποιήσεις σε νομοθετικό επίπεδο και τις νέες πολιτικές που εφαρμόζονται, η Έκθεση αναδεικνύει σοβαρά προβλήματα κατακερματισμού, έλλειψης στρατηγικής συνοχής και υποστελέχωσης των υπηρεσιών που εξακολουθούν να υπονομεύουν την ασφάλεια των επιζωσών βίας και την πρόληψη βίας. Η αντιμετώπιση του φαινομένου παραμένει, δυστυχώς, αντιδραστική και όχι προληπτική. Ο Σύνδεσμος απευθύνει επείγουσα έκκληση για τη μετάβαση σε ένα θεσμοθετημένο σύστημα συντονισμού, την καθιέρωση υποχρεώσεων ετήσιας εκπαίδευσης για τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής, αλλά και άλλων πρακτικών πρόληψης, ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης των πολιτών».
Χωρίς μέτρα, παρά τα θύματα
25 γυναίκες δολοφονήθηκαν μέσα σε 22 μήνες στη χώρα μας
Μάλιστα, ο Σύνδεσμος κρούει “κόκκινο συναγερμό” για να ευθυγραμμιστεί η χώρα βάσει των συστάσεων της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Βίας των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας - Ομάδα GREVIO, πράγμα που δεν έχει ακόμη δρομολογηθεί. Οι εν λόγω συστάσεις είναι μία λίστα μέτρων που ακόμη, όπως σημειώνει και ο Σύνδεσμος, δεν έχουν ληφθεί υπόψη, παρότι από το 2023, όπως ανέδειξε η μελέτη του Παρατηρητηρίου, έχει κλιμακωθεί η ανοδική πορεία της κακοποίησης στο νησί, πολλώ δε μάλλον στην υπόλοιπη Ελλάδα. Γιατί, πέραν της κατάστασης στην Κρήτη, η Ελλάδα φαίνεται ξεκάθαρα να “αιμορραγεί” με ένα ακόμη “μαύρο δεδομένο”: μόλις τους τελευταίους 22 μήνες, 25 γυναίκες δολοφονήθηκαν στη χώρα. Ξεκινώντας από τις 27 Φεβρουαρίου του 2025, με την 84χρονη γυναίκα που δολοφονήθηκε στο Παγκράτι από τον 56χρονο γιο της, και κλείνοντας με την πιο πρόσφατη δολοφονία την 1η Ιουνίου 2026, της 39χρονης γυναίκας από την Καλαμάτα, η οποία δολοφονήθηκε από τον σύζυγό της με πολλαπλές μαχαιριές μέσα στο σπίτι, ενώ στο διπλανό δωμάτιο βρίσκονταν τα δύο ανήλικα παιδιά της.
Για την Κρήτη, αυτή η συνάρτηση είναι εξίσου επώδυνη, καθώς δύο από τα 25 θύματα ήταν γυναίκες του νησιού: στις 30 Μαΐου 2025, μία 85χρονη γυναίκα από το Ρέθυμνο εντοπίστηκε νεκρή από τα χέρια του συζύγου της, ενώ πρόσφατα, στις 19 Απριλίου 2026, η Ελευθερία Γιακουμάκη βρέθηκε νεκρή, αφότου δολοφονήθηκε μέσα στο αυτοκίνητό της από τον πρώην σύντροφό της.
Οι συστάσεις του ευρωπαϊκού φορέα αξίζει να σημειωθεί πως έχουν μείνει “αναπάντητες” ήδη από τον Νοέμβριο του 2023, σε μία έκθεση που δημοσίευσε η ομάδα για να αξιολογήσει τα μέτρα που έχει λάβει η Ελληνική Πολιτεία για την εφαρμογή της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης. Παρά τα επιτεύγματα που παρατήρησε η Ευρωπαϊκή Ομάδα δύο χρόνια πριν, οι παρατηρήσεις της ήταν σαφείς. Η GREVIO διαπίστωσε την ανάγκη λήψης μέτρων βελτίωσης σε διάφορους τομείς, όπως τη λειτουργία κέντρων αντιμετώπισης θυμάτων βιασμού και κέντρων προστασίας γυναικών θυμάτων βίας και των παιδιών τους, καθώς και να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο, στις διαδικασίες επιμέλειας και καθορισμού των δικαιωμάτων επίσκεψης, ζητήματα ενδοοικογενειακής βίας. Ειδικότερα, για τις γυναίκες που ζητούν άσυλο απαιτείται η παροχή ασφαλούς καταλύματος, η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες διερμηνείας και η παροχή νομικής βοήθειας.
Άρια Παπαδοπούλου
Πηγή : Νέα Κρήτη
