Ένα ξεχωριστό οδοιπορικό για τη διάσωση των “δασών της θάλασσας” παρουσιάζει το νέο ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου INTERREG Euro-MED ARTEMIS που υλοποιήθηκε από το Green Tank και το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).
Το πρώτο επεισόδιο της σειράς εστιάζει στις πρότυπες δράσεις αποκατάστασης των λιβαδιών Ποσειδωνίας στον Όρμο Ατζικιάρι, στη Σητεία της Κρήτης, αναδεικνύοντας τις προσπάθειες των επιστημόνων και της τοπικής κοινωνίας να αναστρέψουν την περιβαλλοντική υποβάθμιση.
Η Ανεκτίμητη Αξία της Ποσειδωνίας
Η Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) είναι ένα εμβληματικό, ενδημικό είδος της Μεσογείου που καλύπτει περίπου το 25% των ρηχών νερών της. Όπως εξηγούν οι ειδικοί στο ντοκιμαντέρ, τα λιβάδια αυτά προσφέρουν ανεκτίμητες υπηρεσίες στη φύση και τον άνθρωπο. Αποτελούν ένα “hotspot” βιοποικιλότητας, προσφέροντας καταφύγιο και χώρο αναπαραγωγής για πολλά είδη ψαριών και ασπόνδυλων. Παράλληλα, διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση του κλίματος απορροφώντας μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα (το λεγόμενο “μπλε κάρβουνο”), το οποίο αποθηκεύουν μόνιμα στα ιζήματά τους, ενώ ταυτόχρονα προστατεύουν τις ακτές μας από τη διάβρωση.
Το Πρόβλημα και η Λύση στον Όρμο Ατζικιάρι
Στη συγκεκριμένη περιοχή της Σητείας, η οποία ανήκει στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, λειτουργούσε για περισσότερα από 20 χρόνια μια μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας. Η μακροχρόνια αυτή δραστηριότητα οδήγησε στη σταδιακή υποβάθμιση και συρρίκνωση του τοπικού λιβαδιού Ποσειδωνίας.
Για την αναστροφή της κατάστασης, η ομάδα του προγράμματος ακολούθησε στοχευμένα βήματα:
- Χαρτογράφηση και Μετρήσεις: Αρχικά, χαρτογραφήθηκε η περιοχή για να εντοπιστούν τα εναπομείναντα ζωντανά τμήματα και η έκταση της καταστροφής, ενώ μετρήθηκαν οι οικοσυστημικές υπηρεσίες, όπως η βιοποικιλότητα και το αποθηκευμένο μπλε κάρβουνο.
- Καθαρισμός: Το επόμενο κρίσιμο βήμα ήταν ο καθαρισμός του βυθού από τα υπολείμματα της παλιάς ιχθυοκαλλιέργειας.
- Μεταφύτευση: Αφού διαμορφώθηκαν οι κατάλληλες συνθήκες, οι επιστήμονες προχώρησαν στη μεταφύτευση βλαστών Ποσειδωνίας, οι οποίοι ελήφθησαν από το υγιές τμήμα του λιβαδιού και τοποθετήθηκαν στις υποβαθμισμένες περιοχές.
Μια συλλογική προσπάθεια
Το έργο ARTEMIS στην Ελλάδα υλοποιείται με τη στενή συνεργασία της περιβαλλοντικής οργάνωσης Green Tank και του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, έχοντας παράλληλα την ενεργή υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Σητείας. Μάλιστα, διοργανώθηκε ειδική εκδήλωση στη Σητεία για την ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας, αποδεικνύοντας ότι η συνεργασία φορέων και πολιτών είναι μονόδρομος για την προστασία του τόπου.
Πολιτικές για το μέλλον
Οι δράσεις του ARTEMIS, το οποίο ολοκληρώνεται τον Ιούνιο, δεν περιορίζονται μόνο στο πεδίο. Στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία ισχυρών προτάσεων πολιτικής, οι οποίες αναμένεται να δημοσιευθούν το αμέσως επόμενο διάστημα. Οι προτάσεις αυτές επικεντρώνονται στην αποτελεσματική εφαρμογή δράσεων αποκατάστασης, στην εξεύρεση εναλλακτικών χρηματοδοτικών εργαλείων και στη θεσμική θωράκιση, με απώτερο σκοπό την επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων για το 2030.
Μέσα από το ντοκιμαντέρ, το οποίο είναι πλέον διαθέσιμο στο κοινό, ο θεατής μπορεί να δει το περιβάλλον “μέσα από τα μάτια του επιστήμονα” και να αντιληφθεί την επιτακτική ανάγκη να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές έναν πλανήτη καλύτερο από αυτόν που παραλάβαμε.
Πηγή : Ράδιο Λασίθι
