Την Τετάρτη 6 Μαΐου, στο Ηράκλειο, στις επτά και μισή το απόγευμα, παρουσιάζεται ένα εξαιρετικό βιβλίο: "Οι αλιγαβρέδες τ' Αυγενιού" της Άννας Τακάκη-Μαρκάκη.
Ένα μυθιστόρημα γραμμένο εξ ολοκλήρου σε στίχους. Η σπουδαιότητα αυτού του έργου είναι η γλώσσα καθώς είναι γραμμένο σε κρητικό ιδίωμα και με στίχο δεκαπεντασύλλαβο, που συναρπάζει τον αναγνώστη, διαβάζοντας το. Η έκδοση είναι με τη υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και θα διατίθεται δωρεάν.Το βιβλίο θα διανεμηθεί δωρεάν στην μεγάλη παρουσίαση που θα γίνει στην Αίθουσα Ανδρόγεω, στις 6 του Μάη - Σβούρα Εκδοτική.Γράφει ο Νίκος Λουκαδακης στην εφημερίδα "Αντίλαλος"
Φίλοι μου καλημέρα. Υποχρέωση ενός γραφιά-εκτός από το να βάζει στο χαρτί ό,τι του κατεβάσει η κεφαλή του-είναι να διαβάζει σπουδαία βιβλία, βιβλία σαν αυτό εδώ που με χαρά πήρα στα χέρια μου.
Άννα Τακάκη-Μαρκάκη
«Οι αλιγαβρέδες τ’ Αυγενιού»
Ολοχρονίς στέκω κάτω απ’ τα σαφί ξαφουντωμένα δεντρά των Κρητικών γραμμάτων, όχι μόνο για ν’ αποσκιάσω στην κάψα και στην ανεκρέμαση του σήμερα, μα πια πολύ νημένωντας πότε θΓΓραφεια γινωθούνε οι καρποί ντως, να γευτώ, να χορτάσει ο λιμασμένος μου νους. Τόσουσας χρόνους εδά που ανεγυρίζω από δεντρό σε δεντρό, ήμαθα τα μπλιο και γατέχω ποιο είναι γοργό να βγάλει καρπούς. Ένα από αυτά τα μπεγεντισμένα δεντρά των Κρητικών γραμμάτων είναι η λογοτέχνης Άννα Τακάκη-Μαρκάκη.
Η πολυγραφότατη λογοτέχνης που γεννήθηκε κι ανεθράφηκε στη Ζήρο της Σητείας, εκτός την συμμετοχή της σε ποιητικές ανθολογίες, κρητικά λευκώματα και αρθρογραφίες, έχει εκδώσει τα παρακάτω βιβλία:
Χρώμα Θαλασσινό. Ποίηση. 2004
Αλλιώς φυσά τ’ άερι. Ποίηση. Μουσικό εργαστήρι Αεράκη 2007
Υγιέ μου, το τραγούδι της μάνας. Ποίηση. Αμφικτιονία Ελληνισμού 2010
Ο Κουμαρτζής. Κρητική ηθογραφία. Βεργίνα 2011
Τα σκαρφίσματα του Σηφαλιού. Κρητική ηθογραφία. Βεργίνα 2013
Στσι γειτονιές του Ρώκριτου. Ποίηση. Iδeα Sitia 2013
Μαίανδρος ο Έρωτας. Ποίηση. Βεργίνα 2015
Η αναφορά μου στον Ν. Καζαντζάκη. Ποίηση. Ιωλκός 2016
Χρώμα θαλασσινό. Επανέκδοση. Ιωλκός 2016
Η κρίση θέλει τερτίπι. Θεατρικό. Βεργίνα 2017
Αροδαμοί κι Αγκαραθιές. Κρητικά διηγήματα. Σβούρα Εκδοτική 2023
Μια λιβελούλα στη χώρα των ελεφάντων. Σβούρα Εκδοτική 2025.
Εδά όμως βαστώ στα χέρια μου τον καινούργιο καρπό του πολύγεννου μυαλού της, το νέο της βιβλίο με τίτλο:«Οι αλιγαβρέδες τ’ Αυγενιού». Το βιβλίο αυτό που εκδόθηκε με την αρωγή της Περιφέρειας Κρήτης από τη Σβούρα Εκδοτική, είναι ένα πολύστιχο έργο (8014 στίχοι!) σε ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο, που ομορφοστέλιωσε η λογοτέχνης, όπως ξεφανερώνεται από τον εισαγωγικό της λόγο ακόμα:
Τούτους τους χρόνους, τους καιρούς, π’ ανέμη δε γυρίζει
και τ’ αργαλειού η σαϊτιά γοργά κι αργά ξεφτίζει,
τα που ‘δανε τα μάτια μου κι ακούσανε τ’ αυτιά μου
από παλιά ως σήμερο και τα ‘κρουβγε η καρδιά μου,
λέω να φάνω με το νου, ώργιο φαντό να κάνω,
μακρύ στημόνι διάζομαι να ‘φάνω, να ξυφάνω.
Τέτοιο μεγάλο ταραχτά που ‘βαλα μοναχή μου,
χρόνους πολλούς το πέταλο του νου, για όνομής μου,
θα το χτυπώ όσ’ ο μίτος μου ‘πό τη ψυχή ανελύται,
κι από τα χτένια του μυαλού περνά και καταλύται,
πάνω σε τούτο το χαρτί με λέξεις συναγμένες
παλιές και νιες με δούλεψη και τρόπο ξομπλιασμένες.
Κι ως η λαλά μου ύφαινε, η μάνα μου κι η θεια μου,
την τέχνη αυτή την ήμαθε καλά κι η αφεντιά μου.
Κι είπα ν’ αφήσω ένα προυκιό γραφτό και πλουμισμένο,
μακρύ-μακρύ και μπόλικο, με Κρήτη γεμισμένο,
με χρώματα φανταχτερά από τη γη παρμένα
κι ασπρόμαυρο ‘πό τη ζωή να ‘χουνε τα γραμμένα….
Η Άννα Τακάκη-Μαρκάκη ξυφαίνει μια ιστορία γεμάτη ανελωμές, μάχες, έρωτες κι έχθρες. Τέσσερις γυναίκες, τέσσερις ιστορίες. Η μάνα (Αυγενιώ), που επωμίζεται βάρη κι άγχη. Η κόρη (Λενιώ) μικροπαντρεμένη και βασανισμένη από τον ζηλιάρη άντρα της, ώσπου της ανοίγεται ένας νέος δρόμος. Η Ντούργκα-Νίκη, Ινδή, ερωμένη κι έπειτα γυναίκα του ενός γιου της οικογένειας(Μανώλης), η οποία μπαρκάρει λαθραία από τη Βομβάη κι έρχεται στην Κρήτη μαζί με τον άντρα της. Η Ρόιδω, η γυναίκα του δεύτερου γιου (Μιχελή) η οποία θα ζήσει τραγικές καταστάσεις μαζί με τον επερχόμενο Ιταλογερμανικό πόλεμο. Το απρόοπτο και τραγικό τέλος του έργου, τα ενδιάμεσα γεγονότα, ο πόλεμος του ‘40, η Κατοχή, οι αριστουργηματικά σκιαγραφημένοι ήρωες, δημιουργούν μια θεατρική δράση που δεν σ’ αφήνει να πάρεις ανάσα. Όμως αυτό που μου άφησε την καλύτερη γεύση είναι η γλώσσα του έργου. Λέξεις ποξεχασμένες: Αηγός=αυλάκι, αγωγός νερού. Γεραντίζω=δημιουργώ, φέρνω ζωή. Έγκυλο=αμπόδιο. Λέσκες=απόκρυμνα μέρη, και πολλές άλλες. Ποξεχασμένες φράσεις: Ανελεί η γλώσσα=κατεβάζει λόγια, μιλά συνεχώς. Ανέραφτος καημός=καημός που δεν λέγεται, και δεκάδες άλλες. Όλα ομορφοπλεμένα σε άριστη ομοιοκαταληξία και ποιητική αξία.
Για επίλογο παραθέτω τους τελευταίους στίχους του έργου που φανερώνουν την αγάπη της για την Κρήτη μα και για τον γραπτό λόγο:
...Μα σάμπως το μελάνι μου κι εμένα τελειώνει
κι ο μίτος που ‘χα στ’ αργαλειό ξόδεψε το στιμόνι.
Οι σαϊτιές μου πόκαμαν κι η περαμάτισή μου
ήδωκε τέλος άλικο απάνω στο χαρτί μου.
Πολλές φορές επόνεσα κι ήκλαψα πα’ στο φάδι
κι άλλοτες πάλι, χαίροντας ύφαινα το προυκάδι.
Κι εδά που το ξετέλεψα το κρουφοκαμαρώνω
τσι δυο του άκρες ποκρατώ κι όλη την Κρήτη στρώνω.
Αφήνω σας το, Κρητικοί, να μου το συντηράτε
κι αν τύχει ν’ αλαργέψετε, να το κοντοβαστάτε.
Το βιβλίο θα διανεμηθεί δωρεάν στην μεγάλη παρουσίαση που θα γίνει στην Αίθουσα Ανδρόγεω, στις 6 του Μάη.
Νίκος Λουκαδάκης
(Δαφνιανός)
niloukadakis@yahoo.gr
Πηγή : SitiaFm 95.5
