Η διαδικασία κτηματογράφησης στο Λασίθι βρίσκεται σε ένα κρίσιμο μεταβατικό στάδιο, με χιλιάδες εκκρεμότητες να δημιουργούν ένα σύνθετο και συχνά δυσλειτουργικό τοπίο για τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Παρά την ολοκλήρωση των αρχικών δηλώσεων και τη λήξη της περιόδου υποβολής ενστάσεων, η ουσία της διαδικασίας παραμένει ανοιχτή, καθώς μεγάλος όγκος υποθέσεων δεν έχει ακόμη εξεταστεί, δημιουργώντας αβεβαιότητα και πρακτικά εμπόδια σε καθημερινές συναλλαγές.Μιλώντας στο Ράδιο Λασίθι, η δικηγόρος Αθηνών Χρυσάνθη Γκόλια, με εμπειρία σε υποθέσεις ακινήτων, περιέγραψε με σαφήνεια τις βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, επισημαίνοντας ότι το Κτηματολόγιο, αν και θεσμικά ολοκληρωμένο, στην πράξη παρουσιάζει σοβαρές καθυστερήσεις και αντιφάσεις.
Εκκρεμότητες χιλιάδων ενστάσεων
Όπως εξήγησε, οι αρχικές δηλώσεις έχουν πλέον ολοκληρωθεί και δεν υπάρχει δυνατότητα νέας υποβολής. Ωστόσο, οι ενστάσεις που είχαν κατατεθεί –κυρίως το 2022– δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί στα κτηματολογικά φύλλα. Στο γραφείο του Αγίου Νικολάου, οι εκκρεμότητες φτάνουν περίπου τις 11.000, γεγονός που αποδίδεται στην υποστελέχωση των υπηρεσιών.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα παράδοξο: ενώ η διαδικασία θεωρείται τυπικά ολοκληρωμένη, στην πράξη παραμένει ανοιχτή, καθώς οι πολίτες δεν μπορούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα το τελικό καθεστώς των ακινήτων τους.
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα που ανέδειξε η κ. Γκόλια είναι η δυσκολία πρόσβασης των πολιτών στα κτηματολογικά στοιχεία. Η πλήρης εικόνα ενός ακινήτου, όπως αποτυπώνεται στα κτηματολογικά φύλλα, δεν είναι εύκολα διαθέσιμη χωρίς τη συνδρομή δικηγόρου.
Παράλληλα, για περιπτώσεις όπου υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τα όρια ή το ιδιοκτησιακό καθεστώς, κρίνεται απαραίτητη και η συμβολή μηχανικού, ιδιαίτερα λόγω του γεγονότος ότι στη φάση της κτηματογράφησης δεν ήταν υποχρεωτική η υποβολή τοπογραφικών διαγραμμάτων. Αυτό, σύμφωνα με την ίδια, αποτέλεσε βασική αδυναμία του αρχικού σχεδιασμού.
Αγροτικά ακίνητα στο επίκεντρο των προβλημάτων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα αγροτικά ακίνητα, όπου εντοπίζονται και τα περισσότερα προβλήματα. Σε αντίθεση με τα αστικά, που συνήθως συνοδεύονται από σαφείς τίτλους, τα αγροτικά δηλώθηκαν συχνά με χρησικτησία και χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, οδηγώντας σε ασαφή όρια και επικαλύψεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν μεταβιβάσεις, πωλήσεις ή γονικές παροχές, καθώς οποιαδήποτε αναντιστοιχία στα στοιχεία μπλοκάρει τη διαδικασία μέχρι να γίνει διόρθωση.
Διορθώσεις: μεταξύ διοικητικής διαδικασίας και δικαστηρίων
Οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να διορθώσουν τα στοιχεία των ακινήτων τους, ωστόσο οι επιλογές δεν είναι πάντα απλές. Η πρώτη αφορά τη διαδικασία του «πρόδηλου σφάλματος», η οποία είναι ταχύτερη αλλά εφαρμόζεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Όταν αυτές οι προϋποθέσεις δεν πληρούνται, η μόνη λύση είναι η προσφυγή στη δικαιοσύνη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε χρόνο και κόστος. Όπως σημείωσε η κ. Γκόλια, αναμένεται αύξηση των σχετικών αγωγών το επόμενο διάστημα, καθώς ολοκληρώνονται οι διαδικασίες κτηματογράφησης.
Για το μεγαλύτερο μέρος του Λασιθίου, το χρονικό περιθώριο για διορθώσεις φτάνει περίπου τα οκτώ χρόνια. Ωστόσο, για περιοχές όπως ο Άγιος Νικόλαος, όπου η κτηματογράφηση έχει ολοκληρωθεί νωρίτερα, οι προθεσμίες είναι πιο περιορισμένες.
Η προοπτική ολοκλήρωσης του Κτηματολογίου σε εθνικό επίπεδο εντός του έτους αναμένεται να ενεργοποιήσει τα τελικά χρονικά όρια, αυξάνοντας την πίεση προς τους ιδιοκτήτες να τακτοποιήσουν εγκαίρως τις εκκρεμότητές τους.
Όταν το Κτηματολόγιο γίνεται οριστικό
Ιδιαίτερη σημασία έχει το τι θα συμβεί μετά τη λήξη των προθεσμιών. Όπως τόνισε η κ. Γκόλια, το Κτηματολόγιο καθίσταται τότε οριστικό και δεν επιδέχεται αλλαγές ως προς το παρελθόν. Ακίνητα που εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» και δεν δηλωθούν ή διορθωθούν εγκαίρως, περιέρχονται στην κυριότητα του Δημοσίου.
Το γεγονός αυτό καθιστά τον έγκαιρο έλεγχο όχι απλώς χρήσιμο, αλλά απαραίτητο.
Κλείνοντας, η δικηγόρος υπογράμμισε ότι τα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν, όμως απαιτούν ενεργή στάση από τους ιδιοκτήτες. Η έγκαιρη διερεύνηση της κατάστασης κάθε ακινήτου, σε συνεργασία με μηχανικό και δικηγόρο, αποτελεί τη μόνη ασφαλή οδό για την αποφυγή μελλοντικών εμπλοκών.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, το κόστος σε χρόνο και χρήμα είναι αναπόφευκτο, όμως η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες επιβαρύνσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε οριστική απώλεια ιδιοκτησίας.
Πηγή : Ράδιο Λασίθι
