Τι διάβρωση έχει υποστεί η ακτογραμμή κατά μήκος του βόρειου αλλά και ανατολικού παραλιακού μετώπου του νομού Λασιθίου; Πώς επηρεάζεται από τη διάβρωση των ακτών η τουριστική ζωή, τι είδους παράκτιες δραστηριότητες μπορούν να αναπτυχθούν και ποιες είναι οι προοπτικές τουριστικής ανάπτυξης σε περιοχές που θεωρούνται κατά κοινή ομολογία λιγότερο ανεπτυγμένες τουριστικά, όπως είναι π.χ. η Μίλατος και ο Αφορεσμένος στον δήμο Αγίου Νικολάου, ο Κουρεμένος, ο Ξηρόκαμπος και ο Γούδουρας στον δήμο Σητείας;
Απαντήσεις αναμένεται να δοθούν μέσα από το ειδικό συνδυαστικό ερευνητικό πρόγραμμα που θα λάβει χώρα, μέσω προγραμματικής σύμβασης στην οποία συμφώνησαν η Περιφέρεια Κρήτης διά της Αντιπεριφέρειας Λασιθίου, οι Δήμοι Αγίου Νικολάου και Σητείας και το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας.
Στο “μικροσκόπιο” του προωθούμενου μέσω της προγραμματικής σύμβασης ερευνητικού έργου θα μπει συνδυαστικά η διερεύνηση του προβλήματος της διάβρωσης και η δυνατότητα ανάπτυξης παράκτιου τουρισμού στις περιοχές Γούδουρα δήμου Σητείας, Κουρεμένου δ. Σητείας, Ξηρόκαμπου δ. Σητείας, Τρυπητού δ. Σητείας, Αφορεσμένου δ. Αγ. Νικολάου και Μιλάτου-Σισίου δ. Αγ. Νικολάου, του νομού Λασιθίου. Επίσης, αφορά στη διερεύνηση της δυναμικής της περιοχής ως προς τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της, μέσω παράκτιων παρεμβάσεων, με έμφαση στη στήριξη του παράκτιου τουρισμού και στη δημιουργία ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή.
Το σχέδιο της σύμβασης
Σύμφωνα με το σχέδιο της προγραμματικής σύμβασης, βασικά αντικείμενα ενδιαφέροντος του ερευνητικού έργου στις συγκεκριμένες περιοχές είναι:
- Η εξέλιξη της ακτογραμμής ως προς την παράκτια διάβρωση στις περιοχές ενδιαφέροντος, καθώς στις περισσότερες από αυτές (π.χ. Μίλατος, Κουρεμένος, Τρυπητός) έχουν παρατηρηθεί έντονες αλλαγές και αναφορές από τους κατοίκους.
- Η τεκμηρίωση των κοινωνικο-οικονομικών επιπτώσεων από τη μεταβολή της ακτογραμμής.
- Η εκτίμηση της μέσης κατάστασης θάλασσας σε σχέση με τη δυνατότητα ανάπτυξης της τοπικής ναυσιπλοΐας και του ναυταθλητισμού (όπως η δυνατότητα αλιευτικού τουρισμού στον Γούδουρα, η λειτουργικότητα των θαλάσσιων μονοπατιών στον Αφορεσμένο, οι ναυταθλητικές δραστηριότητες και η διεύρυνσή τους και σε άλλα αθλήματα στον Κουρεμένο, κ.ά.).
- Η τεκμηρίωση του περιβαλλοντικού και πολιτιστικού αποθέματος ανά περιοχή και η ανάδειξή του για την ενίσχυση του παράκτιου τουρισμού. Θα μελετηθεί η διασύνδεση τοπικά αλλά και μεταξύ των περιοχών, ανάδειξη θαλάσσιων μονοπατιών.
- Η αξιολόγηση υφιστάμενων υποδομών και η διερεύνηση της σκοπιμότητας για τον σχεδιασμό νέων, με στόχο την ενίσχυση του παράκτιου τουρισμού και σε σχέση με τις χρήσεις γης και τον πολεοδομικό σχεδιασμό σε επίπεδο δήμου (π.χ. στον Αφορισμένο η δυνατότητα δημιουργίας σημείου πρόσδεσης για την υποστήριξη υλοποίησης των θαλάσσιων μονοπατιών, στο Σίσι η αξιολόγηση της θωράκισης του μόλου, στον Γούδουρα η εξυπηρέτηση μέσω του λιμενικού του Αθερινόλακκου, κ.ά.).
Ο τελικός σχεδιασμός για την κάθε περιοχή ενδιαφέροντος, με βάση τα παραπάνω, θα γίνει σε συνεργασία με την Αντιπεριφέρεια Λασιθίου και τους Δήμους Σητείας και Αγίου Νικολάου, καθώς και φορείς που αυτοί θα προτείνουν.
Ανάλυση επικινδυνότητας
Στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου, θα γίνει ανάλυση της επικινδυνότητας της παράκτιας ζώνης του νομού Λασιθίου ως προς τη διάβρωση της ακτογραμμής, λαμβάνοντας υπόψη την κλιματική αλλαγή. Θα εφαρμοστούν δείκτες εκτίμησης επικινδυνότητας, όπου θα λαμβάνονται υπόψη η γεωμορφολογία και η κυματική κατάσταση του νομού Λασιθίου. Θα γίνει πλήρης καταγραφή των χρήσεων γης στις επιμέρους περιοχές, καθώς και η συγκέντρωση όλων των διαθέσιμων κλιματολογικών δεδομένων κατά την τελευταία πεντηκονταετία, η ανάλυση των οποίων αφενός μεν θα δώσει υφιστάμενες τάσεις και διακυμάνσεις της κλιματικής αλλαγής, και αφετέρου θα αποτελέσει την απαραίτητη βάση.
Επιπροσθέτως, η καταγραφή και αξιοποίηση μετεωρολογικών δεδομένων αποσκοπεί στη διερεύνηση της αλληλοσυσχέτισης (coupling) μεταξύ των ατμοσφαιρικών και των θαλάσσιων διεργασιών. Ακόμα θα γίνει γεωμορφολογική χαρτογράφηση κατά μήκος του συνόλου της παράκτιας ζώνης για τις περιοχές μελέτης, καθώς και τεκμηρίωση του περιβαλλοντικού και πολιτιστικού αποθέματος ανά περιοχή και η ανάδειξή του για την ενίσχυση του παράκτιου τουρισμού. Θα μελετηθεί η διασύνδεση τοπικά αλλά και μεταξύ των περιοχών μέσω θαλάσσιων μονοπατιών. Στις επιμέρους περιοχές θα αναδειχτούν τα δυνατά και αδύναμα σημεία από περιβαλλοντικής άποψης.
Αξιολόγηση υφιστάμενων υποδομών... και πρόταση νέων παρεμβάσεων
Στο στάδιο αυτό του ερευνητικού έργου θα γίνει αξιολόγηση των υφιστάμενων υποδομών στις περιοχές ενδιαφέροντος και θα προταθούν δράσεις και παρεμβάσεις σε κάθε επιμέρους περιοχή ενδιαφέροντος, με βάση το όφελος και τις επιπτώσεις τους. Επίσης, θα πραγματοποιηθεί συγκριτική αξιολόγηση, καθώς και ιεράρχηση με βάση τον αναπτυξιακό σχεδιασμό με κριτήρια την προστασία του περιβάλλοντος και την προστασία της περιουσίας των κατοίκων της περιοχής. Η αξιολόγηση των δράσεων και παρεμβάσεων θα γίνει με βάση την καταγραφή των υπαρχόντων κοινωνικών και οικονομικών χαρακτηριστικών που αναπτύσσονται στην παράκτια ζώνη με τα σενάρια της κλιματικής αλλαγής για τις προσεχείς δεκαετίες.
Θα γίνει μία ποσοτικοποίηση των περιβαλλοντικών αλλαγών και ιδιαίτερα των επιπτώσεών τους στα κοινωνικό-οικονομικά δεδομένα. Ακόμα θα αναπτυχθούν τα κατάλληλα μοντέλα δεικτών διαχείρισης για τον περιορισμό των επιβαρύνσεων. Για τον λόγο αυτό θα μελετηθούν ήδη εφαρμοσμένα πρωτόκολλα διαχείρισης από άλλες παράκτιες περιοχές της Ευρώπης, ώστε να διαμορφωθεί το καταλληλότερο για τα γεω-περιβαλλοντικά δεδομένα της περιοχής. Επίσης, θα δοθεί προσοχή στην ομαλή σύζευξη των προτεινόμενων δράσεων και παρεμβάσεων στην παράκτια ζώνη, σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα από τον χωροταξικό σχεδιασμό των περιοχών μελέτης.
Πηγή : Νέα Κρήτη
