Η θέση της Κρήτης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι
τέτοια ώστε να δέχεται σε μεγάλο βαθμό και ένταση την σκόνη που
προέρχεται από την Σαχάρα,ιδιαίτερα την άνοιξη και το θέρος, εποχές που ευνοούν την ανάπτυξη κατάλληλων συνοπτικών μετεωρολογικών συνθηκών.
Επίσης η γεωμορφολογία του νησιού, ειδικά όταν πνέουν ισχυροί
νότιοι άνεμοι, συντελεί στην εμφάνιση ακραίων βιοκλιματικών συνθηκών. Οι
τελευταίες συνδυαζόμενες με την ατμοσφαιρική ρύπανση στα αστικά κέντρα
προκαλούν μεγάλη επιβάρυνση στη δημόσια υγεία.
Κατά την φετινή Άνοιξη, παρατηρήθηκε ότι η Αφρικανική σκόνη
Σαχαριανής προέλευσης, μαζί με άλλες επιβαρυντικές κλιματολογικές
συνθήκες, προξένησαν την καταστροφή των ανθέων στα ελαιόδεντρα της
Κρήτης, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν τους επόμενους μήνες οι
ελαιοπαραγωγοί στην χρεοκοπία
Μετρούν την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Κρήτη
"Στα πλαίσια των ερευνητικών δραστηριοτήτων του Εργαστηρίου
Κλιματολογίας και Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών
με διευθυντή τον Αναπληρωτή καθηγητή κ.Π.Νάστο μετριέται η ατμοσφαιρική
ρύπανση στην Κρήτη με τη βοήθεια παθητικών δειγματοληπτών , που έχουν
εγκατασταθεί στην περιοχή της Φινοκαλιάς, και στο κέντρο της Ιεράπετρας.
Αυτοί οι δειγματολήπτες παγιδεύουν σωματίδια 2,5μm και 10μm και η
δειγματοληψία γίνεται σε εβδομαδιαία βάση. Τα σωματίδια με τη βοήθεια
της βαρύτητας παγιδεύονται στην κολλώδη επιφάνεια στο εσωτερικό του
δειγματολήπτη", μας λέει η κ Νατάσα Μπλέτα από την ομάδα των ερευνητών, η
οποία κάνει το διδακτορικό της στην Κλιματολογία.
Στα εργαστήρια της Γερμανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (DWD)
πραγματοποιείται διαχωρισμός των ρύπων με βάση την προέλευσή τους με τη
βοήθεια ηλεκτρονικού μικροσκοπίου .
''Στη συνέχεια στα δείγματα θα γίνει ορυκτολογική ανάλυση στα
εργαστήρια Ορυκτολογίας και Πετρολογίας του τμήματος Γεωλογίας και
Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία θα δείξει την
ποσοτική και ποιοτική ορυκτολογική σύσταση του δείγματος.
Τέλος μετά από επιλογή δειγμάτων θα πραγματοποιηθεί χημική ανάλυση
για διερεύνηση βαρέων μετάλλων, τα οποία αυξάνουν την τοξικότητα των
σωματιδίων και δημιουργούν προβλήματα υγείας, γεγονός που παρατηρήθηκε
την περασμένη Άνοιξη κατά τις ημέρες της εισβολής της Αφρικανικής
σκόνης, με αύξηση εισαγωγών ,ασθενών με αναπνευστικά προβλήματα στα
Νοσοκομεία της Κρήτης'', μας λέει ο αν. καθηγητής κλιματολογίας του
Πανεπιστημίου Αθηνών κ Παναγιώτης Νάστος.
Πως επηρεάζεται ο άνθρωπος
Είναι γνωστό ότι τα μεγαλύτερα σωματίδια 2,5 έως και 10 μm
προέρχονται κυρίως από την γεωργία, τις κατασκευές, τις εξορύξεις, την
οδική κυκλοφορία, την σκόνη (π.χ. Σαχάρας) και επίσης μπορεί να είναι
βιολογικής προέλευσης (pollen) και επηρεάζουν το πνευμονικό σύστημα του
ανθρώπου, παρεμποδίζοντας τις αναπνευστικές λειτουργίες. Από την άλλη,
στην κατηγορία των σωματιδίων από 0,1 έως και 2,5 μm περιλαμβάνονται
αυτά που προέρχονται από πηγές καύσης άνθρακα, ξυλείας κ.α. και
επηρεάζουν το κυκλοφορικό σύστημα του ανθρώπου, αφού λόγω της μικρής
διαμέτρου εισχωρούν στην κυκλοφορία του αίματος.
Τέλος καταγράφονται οι κλιματικές συνθήκες (θερμοκρασία, υγρασία,
νέφωση, ταχύτητα και διεύθυνση ανέμου) του νησιού από τους 15
μετεωρολογικούς σταθμούς της ΕΜΥ. Η ταχύτητα και η διεύθυνση του ανέμου
αποτελούν σημαντικούς παράγοντες συσσώρευσης αιωρούμενων σωματιδίων σε
αστικοποιημένες περιοχές, ενώ με τη βοήθεια της θερμοκρασίας, της
υγρασίας, της νέφωσης και της ταχύτητας του ανέμου έχουν γίνει
βιοκλιματικά διαγράμματα για όλη την Κρήτη.
Σκοπός της έρευνας αποτελεί η επιστημονική εξέταση και ανάλυση των
επιπτώσεων των βιοκλιματικών συνθηκών και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης
στην υγεία των κατοίκων της Κρήτης.
Βασική αιτία πρόωρων θανάτων εως το 2050
Το φαινόμενο της μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης ευνοείται λόγω των
ανέμων, αλλά και από τις βροχοπτώσεις που μετατρέπονται σε λασποβροχή,
καλύπτοντας την Άνοιξη κυρίως τον Ελλαδικό χώρο.
Επιστημονικές έρευνες αναφέρουν ότι, κάθε χρόνο στον Ελλαδικό χώρο διασκορπίζονται μερικά κιλά αφρικανικής
σκόνης, που κατακαθίζουν σε κάθε τετραγωνικό μέτρο εδάφους από 10
γραμμάρια έως 100 γραμμάρια με συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων .
Όπως σημειώνεται στην έκθεση του ΟΟΣΑ, η βασική αιτία πρόωρων
θανάτων έως το 2050 θα είναι η αστική ατμοσφαιρική ρύπανση, καλεί δε τις
κυβερνήσεις να λάβουν γρήγορα μέτρα για να αντιμετωπίσουν τα βασικά
προβλήματα.
Τουλάχιστον 3,9 εκατ. τόνοι σκόνης μεταφέρονται κάθε χρόνο από τη
Σαχάρα προς τη Μεσόγειο. Οι αναλύσεις αποκάλυψαν την ύπαρξη βαρέων
μετάλλων όπως μόλυβδος, αρσενικό, που κατέχουν την πρώτη θέση στην
παγκόσμια λίστα με τις πιο επικίνδυνες χημικές ουσίες για τον άνθρωπο,
αλλά και σίδηρος, μαγγάνιο, βανάδιο, νικέλιο, χρώμιο, χαλκός και
ψευδάργυρος, ουσίες που θεωρούνται επικίνδυνες για τον ανθρώπινο
οργανισμό και ανάλογα με τη σύσταση της σκόνης, έχουν και τοξική δράση.
Μπορεί για κάποιους επιστήμονες οι επιπτώσεις της αφρικανικής
σκόνης να έχει το ρόλο της λίπανσης του τροπικού υγρού δάσους του
Αμαζονίου η και άλλων περιοχών. Για άλλους επιστήμονες να έχει το ρόλο
τηςαναζωογόνησης για μια πληθώρα οικοσυστημάτων, με την εναπόθεση
θρεπτικών συστατικών, π.χ. ο σίδηρος που δρα ως λίπασμα για μεγάλες
εκτάσεις του Ατλαντικού Ωκεανού, καθώς αποτελεί απαραίτητο θρεπτικό
συστατικό για το φυτοπλαγκτόν.
Για τους περισσοτέρους επιστήμονες έχει τον επικίνδυνο ρόλο με
επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, αφού η αιωρούμενη σκόνη με τη ποικιλία
των μεταφερομένων υλικών, σκόνες μετάλλων και πετρωμάτων, πηλό, το
θαλασσινό αλάτι, αλλά και οργανικά υλικά, όπως βακτήρια, σπόρια μυκήτων,
τρίχες, ακόμα και νεκρά κύτταρα δέρματος, είναι επικίνδυνη. Είναι και
ένας από τους λογούς της αύξησης στις εισαγωγές σε νοσοκομεία, από άτομα
με χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια χρόνια και καρδιαγγειακά
νοσήματα, καθώς τα βαρέα μέταλλα που περιέχει η σκόνη αυξάνουν τον
κίνδυνο τραυματισμού των πνευμόνων, καρδιακής προσβολής και καρκίνου του
πνεύμονα.
Του Νίκου Πετάση
Πηγή : Nέα Κρήτη
