Η κρητική διατροφή είναι μια από τις πιο διαφημισμένες έννοιες από το 1985 και μετά. Η αντίληψη ότι η κρητική διατροφή είναι πολύ υγιεινή, έχει περάσει σε μεγάλο μέρος στο κοινό, κυρίως της Ευρώπης και των Η.Π.Α. Μάλιστα, η προβολή της κρητικής διατροφής, δημιούργησε μια γενικότερη θετική εικόνα που συμπαρασύρει σχεδόν κάθε τι κρητικό. Ειδικά, οι γαστρονομικά ενήμεροι έχουν σε ιδιαίτερη εκτίμηση το κρητικό ελαιόλαδο.
Ωστόσο, παρά την ευνοϊκή αυτή συγκυρία, υπάρχουν πέντε σοβαρά προβλήματα που συζητήθηκαν κατά το Παγκόσμιο Συνέδριο Κρητών.
Καταρχήν όπως επισημάνθηκε τόσο από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Ακαδημίας Γεύσης κ. Αντώνη Παναγιωτόπουλο όσο και από άλλους ομιλητές, η πολιτική ηγεσία της Ελλάδας όχι μόνο δεν έχει αφυπνισθεί, αλλά παίζει το παιγνίδι της «Μεσογειακής Διατροφής» αγωνιώντας για την διεθνή αναγνώριση του διατροφικού μας προτύπου. Ωστόσο η Μεσογειακή διατροφή είναι μια συνταγή που γράφηκε στο Harvard και ελάχιστη σχέση έχει με τις περισσότερες τοπικές κουζίνες της Μεσογείου.
«Έτσι ξεπουλιέται ένας εν δυνάμει εθνικός πόρος, ενώ εμείς παίρνουμε πάλι τη θέση του ουραγού πίσω από Γαλλία, Βόρειο Ιταλία, Ισπανία, ενώ θα έπρεπε να είμαστε πρώτοι στο κόκκινο χαλί», τονίστηκε.
Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος κ. Νίκος Ψιλάκης στην ομιλία του με θέμα «ο παραδοσιακός πολιτισμός της Κρήτης στην αρχή της 3ης χιλιετίας. Συνέχειες και ασυνέχειες», επικεντρώθηκε στον προβληματισμό γύρω από την ταυτότητα του κρητικού πολιτισμού στις αρχές της τρίτης χιλιετίας. Υποστήριξε ότι υπάρχουν μορφές λαϊκού πολιτισμού που επιβιώνουν, προσαρμοσμένες στις σημερινές συνθήκες, και άλλες που απειλούνται.
Η κρητική διατροφή είναι ένας από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς πόρους, καθρέπτης του λαϊκού πολιτισμού, με ιδιαίτερα έθιμα και κοινωνικά χαρακτηριστικά και ζήτησε τη συστράτευση των τοπικών κοινωνιών προκειμένου να την προστατεύσουν χωρίς να επιτρέπουν, σε μεμονωμένα πρόσωπα, προσωπικούς χειρισμούς σε εθνικές υποθέσεις.
Ανέφερε, μάλιστα, ότι υπάρχει έτοιμη πρόταση με πολυεπιστημονική τεκμηρίωση για την ανάδειξη της κρητικής διατροφής ως άυλου πολιτιστικού πόρου, υπό την προστασία της ΟΥΝΕΣΚΟ.
Μια πρώτη περίληψη, αυτής της πρότασης, μάλιστα, παρέδωσε ιδιοχείρως στον πρωθυπουργό κ. Γιώργο Παπανδρέου τονίζοντας ότι υπάρχει μια ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο, το ΤΕΙ και μεμονωμένους ερευνητές που είναι πρόθυμοι να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι επιχειρήσεις των Κρητικών
Εκτός όμως από την διεθνή αναγνώριση, υπάρχουν θέματα για την εφαρμογή της κρητικής διατροφής που τέθηκαν στο επίκεντρο του συνεδρίου.
Όπως διαπιστώθηκε η κρητική κουζίνα εκπροσωπείται διεθνώς από τις επιχειρήσεις εστίασης των Κρητών. Οι επιχειρήσεις αυτές λειτουργούν με την φιλοτιμία των ιδιοκτητών τους, χωρίς κάποιες συμφωνημένες αρχές, με τρομερές δυσκολίες προμήθειας κρητικών προϊόντων, ακόμη και στην Ελλάδα. Η κρητική κουζίνα, ωστόσο, κακοποιείται από τις περισσότερες επιχειρήσεις εστίασης και στην Κρήτη. Αρχής γενομένης από τα ξενοδοχεία και συνεχίζοντας στις ταβέρνες και τα εστιατόρια, όπου πρόλαβε και πέρασε η φιλοσοφία της «τουριστικής» επιχείρησης: λίγο τοπική κουζίνα, λίγο πίτσα, λίγο “όλα στα κάρβουνα”, λίγο ψάρι, λίγο μανιτάρια αλά κρεμ και κρέπες με ζαμπόν-τυρί. Πολλοί επαγγελματίες βάζουν την ταμπέλα «κρητικό» οπουδήποτε γιατί πουλάει: Κρητικά παξιμάδια με σπορέλαιο, κρητικό κεμπάπ με σαλάτα, κρητική κουζίνα με μάνγκο και λουκάνικα Φρανκφούρτης, ότι νάναι. Έτσι, επιτείνουν μια σύγχυση που, ούτως ή άλλως ήδη υπάρχει γύρω από την κρητική κουζίνα, απαξιώνοντάς την μακροπρόθεσμα.
Ο προβληματισμός παράλληλα επεκτάθηκε και για τη νοοτροπία σήμερα των Κρητών αφού ο λαός της Κρήτης, παρόλο που έχει στην καρδιά του τον παραδοσιακό τρόπο διατροφής, έχει αλλάξει βίαια την διατροφή του με υπερκατανάλωση κρέατος, λιπαρών ουσιών πλην ελαιολάδου και μεγάλης ποσότητας φαγητού καθώς και την ζωή του που διακρίνεται από έλλειψη άσκησης, με αποτέλεσμα να είναι πρωταθλητές οι Κρήτες στην παχυσαρκία και να σαρώνουν σήμερα καρδιοπάθειες και καρκίνοι, με την κρητική διατροφή να απαξιώνεται ακόμα περισσότερο.
ΜΙΧ. ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ Πηγή : Ανατολή
