Αριθμός 347/2026
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ε΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 24 Σεπτεμβρίου 2025, με την εξής σύνθεση: Χρήστος Ντουχάνης, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Ε΄ Τμήματος, Χριστιάνα Μπολόφη, Δημήτριος Βανδώρος, Σύμβουλοι, Ελένη Μουργιά, Δημήτριος Πυργάκης, Πάρεδροι. Γραμματέας η Γεωργία Σιμάτη.
Για να δικάσει την από 24 Ιουνίου 2020 αίτηση:
των: 1. Εμμανουήλ Τσαντάκη του Κωνσταντίνου, 2. Χρυσούλας χήρας Κωνσταντίνου Παράσογλου, το γένος Εμμανουήλ Μιχελάκη, 3. Αικατερίνης χήρας Γεωργίου Κουρματζόγλου, το γένος Αθανασίου Ιωακείμ, 4. Αικατερίνης Πατσιανωτάκη του Χαραλάμπους, 5. Κωνσταντίνας Τσαντάκη του Εμμανουήλ, κατοίκων Κατσιδωνίου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, οι οποίοι παρέστησαν με τον δικηγόρο Αντώνιο Σηφάκη (Α.Μ. 20637), που τον διόρισαν με πληρεξούσια, 6. Μαρίας Τσαντάκη του Εμμανουήλ, κατοίκου Κατσιδωνίου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, η οποία παρέστη με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, στον οποίο δόθηκε προθεσμία για τη νομιμοποίησή του, 7. Άννας Ξωμεριτάκη του Νικολάου, 8. Μαρίας Λιουδάκη του Εμμανουήλ, 9. Skenderaj Fatjon του Ηair, κατοίκων Κατσιδωνίου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 10. Γεωργίου Τσιφετάκη του Εμμανουήλ, 11. Κωνσταντίνου Τσιφετάκη του Ιωάννη, κατοίκων Σανδαλίου Κατσιδωνίου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 12. Εμμανουήλ Χατζηδάκη του Γεωργίου, κατοίκου Κάτω Δρυ Σταυρωμένου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 13. Νικολάου Πηδηκτάκη του Κωνσταντίνου, κατοίκου Σταυρωμένου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, οι οποίοι παρέστησαν με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, που τον διόρισαν με πληρεξούσια, 14. Εμμανουήλ Σφακιωτάκη του Νικολάου, κατοίκου Σταυρωμένου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, ο οποίος με προφορική δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του παραιτήθηκε από το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης, 15. Ζαμπίας Κουνελάκη του Γρηγορίου, 16. Στεφάνου Σιμιτζή του Βασιλείου, 17. Εμμανουήλ Μαριδάκη του Ιωάννου, 18. Αικατερίνης Νούση του Ανδρέα, κατοίκων Σταυρωμένου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 19. Πατέρα Νικολάου Ροδουσάκη του Χριστοφόρου, 20. Βικτωρίας Ζαμπετάκη του Εμμανουήλ, 21. Ζαμπίας Ζαμπετάκη του Εμμανουήλ, κατοίκων Αρνικού Σταυρωμένου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, οι οποίοι παρέστησαν με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, που τον διόρισαν με πληρεξούσια, 22. Ιφιγένειας Πηδηκτάκη του Γεωργίου, κατοίκου Αρνικού Σταυρωμένου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, η οποία με προφορική δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου της παραιτήθηκε από το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης, 23. Παναγιώτη Λιλιμπάκη του Εμμανουήλ, 24. Μαρίας Γιαννακοπούλου του Κωνσταντίνου, 25. Εμμανουήλ Λιλιμπάκη του Θεοφάνη, 26. Στυλιανού Χρυσουλάκη του Κωνσταντίνου, 27. Εμμανουήλ Λιλιμπάκη του Ιωάννη, 28. Κωνσταντίνου Χρυσουλάκη του Στυλιανού, κατοίκων Σιτάνου Κατσιδωνίου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 29. Κωνσταντίνου Κεκερίδη του Εμμανουήλ, 30. Στυλιανής Αϊλαμάκη του Νικολάου, 31. Χριστοφόρου Σπετσωτάκη του Κωνσταντίνου, 32. Ελένης Σπετσωτάκη του Παύλου, 33. Bertrand Baijot του Michel, κατοίκων Ζάκρου Ιτάνου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 34. Κωνσταντίνου Κατσαμποξάκη του Μιχαήλ, κατοίκου Ρούσσας Εκκλησιάς Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 35. Εμμανουήλ Τσαντάκη του Γεωργίου, κατοίκου Παλαιοκάστρου Ιτάνου Λασιθίου Κρήτης, 36. Λάμπρου Φωτεινάκη του Δημητρίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 37. Κωνσταντίνου Γιαννακόπουλου του Νικολάου, κατοίκου Σιτάνου Κατσιδωνίου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 38. Δημητρίου Δερμιτζάκη του Κωνσταντίνου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Αγ. Κωνσταντίνου 36), 39. Εμμανουήλ Λιλιμπάκη του Ιωάννη, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Γ. Σπυριδάκη 55), 40. Ιωάννη Καναβάκη του Γεωργίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Δωρητού Παπαδάκη 4), 41. Εμμανουήλ Κοντού του Αναστασίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Νικολάου Πλαστήρα 61), 42. Εμμανουήλ Αγγελάκη του Ιωάννη, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (4ης Σεπτεμβρίου 5), 43. Μαρίας Μηλάκη του Γεωργίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (περιοχή Πετράς), 44. Ιωάννας Χρυσουλάκη του Γεωργίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Πραισού 52-περιοχή Ξεροκαμάρες), 45. Διαμαντώς Τσιφετάκη του Ιωάννη, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 46. Θεοδοσίου Γαρεφαλάκη του Νικολάου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Νικητάκη 27), 47. Ευθυμίου Σκαμπαρδώνη του Γεωργίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Πάροδος Δημοκρατίας), 48. Χαρίκλειας Λεθιωτάκη του Γεωργίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Πάροδος Δημοκρατίας), 49. Εμμανουήλ Φουντοραδάκη του Νικολάου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Σταυρακάκη 23), 50. Εμμανουήλ Τσιφετάκη του Γεωργίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Νικολάου Πλαστήρα 28), 51. Ευαγγέλου Περάκη του Κωνσταντίνου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Γ. Σπυριδάκη 5), 52. Εμμανουήλ Ροδανάκη του Ιωάννου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Δασκαλογιάννη 1Α), 53. Βασιλικής Γκογκολάκη του Νικολάου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Διομήδους 2Α), 54. Αναστασίου Χατζηγεωργίου του Σταύρου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Δημοκρατίας 42), οι οποίοι παρέστησαν με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, που τον διόρισαν με πληρεξούσια, 55. Έλσας Κοκκινάκη του Νικολάου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Ρήγα Φεραίου 5), η οποία παρέστη με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, στον οποίο δόθηκε προθεσμία για τη νομιμοποίησή του, 56. Ιωάννη Περάκη του Αντωνίου, κατοίκου Σητείας Λασιθίου Κρήτης (Δασκαλογιάννη 1), 57. «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΑΤΣΙΔΩΝΙΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ», που εδρεύει στο Κατσιδώνι Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 58. «ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ Ο ΑΕΤΟΣ», που εδρεύει στη Σητεία Λασιθίου Κρήτης, 59. «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΙΤΑΝΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ», που εδρεύει στο Σίτανο Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 60. «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΚΑΡΥΔΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΤΑΝΟΥ», που εδρεύει στο Καρύδι Ιτάνου Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 61. «ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ – ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ ΖΑΚΡΟΥ», 62. «Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων» (Τ.Ο.Ε.Β.) Ζάκρου», 63. «ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΖΑΚΡΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ», που εδρεύουν στη Ζάκρο Σητείας Λασιθίου Κρήτης, 64. «ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ», 65. «ΈΝΩΣΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ», που εδρεύουν στη Σητεία Λασιθίου Κρήτης, οι οποίοι παρέστησαν με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, που τον διόρισαν με πληρεξούσια και 66. Πολιτιστικού Εξωραϊστικού Συλλόγου Σταυρωμένου «Ο Πρηνιάς», που εδρεύει στο Σταυρωμένο Σητείας Λασιθίου Κρήτης, ο οποίος παρέστη με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, στον οποίο δόθηκε προθεσμία για τη νομιμοποίησή του,
κατά του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος παρέστη με την Αργυρώ Κουσκουμβεκάκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,
και κατά της παρεμβαίνουσας ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία «Γ. ΒΛΑΜΑΚΗΣ & ΣΙΑ ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ Ο.Ε.», που εδρεύει στα Χανιά (Περίδου 10), η οποία παρέστη με τον δικηγόρο Θεόδωρο Κριθαρά (Α.Μ. 23766), που τον διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή οι αιτούντες επιδιώκουν να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/7104/384/22.1.2020 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.
Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων δήλωσαν σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 21 του Κανονισμού Λειτουργίας του Δικαστηρίου, ότι δεν θα αγορεύσουν.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Παρέδρου Ελένης Μουργιά.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο
1. Επειδή, για την άσκηση της κρινομένης αιτήσεως έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (337161071950 0817 0032/2020 e-Παράβολο).
2. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση ζητείται η ακύρωση της ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/7104/384/22.1.2020 αποφάσεως του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι «για την εκμετάλλευση λατομείου αδρανών υλικών, έκτασης 335.859,85 τ.μ., με εγκαταστάσεις επεξεργασίας και επιφανείας και για επιμέρους μονάδες παραγωγής ετοίμου σκυροδέματος, ασφαλτομίγματος και λεπτόκοκκων ασβεστολιθικών υλικών, ευρισκόμενες εντός τριών όμορων χώρων, αμφότερα εντασσόμενα εντός ευρύτερης ιδιόκτητης έκτασης 1.436.439,654 τ.μ. του φορέα του έργου, στη θέση «Πλατύβολα», Δ.Δ. Κατσιδωνίου, Δήμου Σητείας, Π.Ε Λασιθίου, από την «Γ. ΒΛΑΜΑΚΗΣ & ΣΙΑ ΜΙΝΩΪΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ Ο.Ε.».
3. Επειδή, η υπόθεση εισάγεται προς συζήτηση μετά την αναβλητική απόφαση 2019/2024 του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας. Με οριστικές διατάξεις της αποφάσεως αυτής κρίθηκε ότι (α) δεδομένου ότι οι αιτούντες Εμμανουήλ Σφακιωτάκης και Ιφιγένεια Πηδηκτάκη (κατά τη σειρά του δικογράφου 14 και 22 αντιστοίχως) παραιτήθηκαν από το δικόγραφο της αιτήσεως με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου τους στο ακροατήριο, καταργείται ως προς αυτούς η δίκη, (β) ότι η αίτηση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη ως προς τους αιτούντες με αριθμούς 6, 55 και 66, κατά τη σειρά αναγραφής τους στο δικόγραφο, διότι δεν παρέστησαν με πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε εμφανίστηκαν για να δηλώσουν ότι εγκρίνουν την άσκηση του ένδικου βοηθήματος, ενώ εξάλλου δεν προσκομίστηκε συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο προς τον υπογράφοντα το δικόγραφο δικηγόρο, (γ) ότι η κρινόμενη αίτηση ασκείται, κατ’ αρχήν, με έννομο συμφέρον από τους αιτούντες. Ειδικότερα, οι αιτούντες κατά τη σειρά του δικογράφου 1 έως 56, ασκούν την κρινόμενη αίτηση υπό την ιδιότητα των κατοίκων και ιδιοκτητών ακινήτων στην ευρύτερη περιοχή όπου χωροθετείται η επίδικη δραστηριότητα, ενώ οι λοιποί αιτούντες, κατά τη σειρά του δικογράφου 57 έως 65, είναι σωματεία με καταστατικό σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος, προβάλλουν δε λόγους ακυρώσεως σχετικούς με την παραβίαση της ισχύουσας περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Περαιτέρω, οι αιτούντες παραδεκτώς ομοδικούν, καθόσον προβάλλουν λόγους ακυρώσεως οι οποίοι ερείδονται στην αυτή νομική και πραγματική βάση και (δ) ότι στη δίκη παρεμβαίνει, με προφανές έννομο συμφέρον και εν γένει παραδεκτώς η εταιρεία με την επωνυμία «Γ. Βλαμάκης και ΣΙΑ Μινωική Κατοικία Ο.Ε.» υπέρ της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη πράξη.
4. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της υποθέσεως, το έργο αφορά εκμετάλλευση νέου λατομείου αδρανών υλικών εκτάσεως 335.859,85 τ.μ. εντός λατομικής περιοχής, η οποία έχει καθορισθεί με την 6943/19.8.2013 απόφαση του Περιφερειάρχη Κρήτης (Β’ 2134), με εγκαταστάσεις επιφανείας και επεξεργασίας που περιλαμβάνουν συγκρότημα θραύσεως- παραγωγής αδρανών υλικών, γραφεία κ.λπ. καθώς και επιμέρους μονάδες ετοίμου σκυροδέματος, ασφαλτικού και παραγωγής λεπτόκοκκων ασβεστολιθικών υλικών (πούδρας). Όλες οι εγκαταστάσεις επιφανείας και επεξεργασίας του λατομείου, πρόκειται να τοποθετηθούν σε τρεις όμορες θέσεις, οι οποίες μαζί με το λατομείο, εντάσσονται εντός ενιαίας ευρύτερης ιδιόκτητης εκτάσεως του φορέα του έργου εμβαδού 1.436.439,654 τ.μ. Η εκμετάλλευση του λατομείου θα γίνεται με την μέθοδο των ανοικτών βαθμίδων και θα λάβει χώρα μεταξύ των υψομέτρων +590 και +490μ. με τελικές βαθμίδες ύψους 10μ. Τα προϊόντα του λατομείου που εξορύσσονται οδηγούνται απευθείας προς επεξεργασία στο συγκρότημα θραύσης – επεξεργασίας με σκοπό την παραγωγή αδρανών υλικών αφενός για το εμπόριο και αφετέρου για την τροφοδοσία των λοιπών μονάδων του έργου (παραγωγή σκυροδέματος, ασφαλτικού, πούδρας). Τα εκτιμώμενα απολήψιμα αποθέματα του λατομικού χώρου, ανέρχονται σε 10.058.422 κυβικά μέτρα in situ, από τα οποία αναμένεται να παραχθούν 27.057.155 τόνοι αδρανών υλικών καθ΄ολη τη διάρκεια λειτουργίας του λατομείου. Η παραγωγή των αδρανών υλικών περιλαμβάνει τους τύπους: άμμο, ψηφίδα, χαλίκι και 3Α ή 3Β και, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ), από την εκμετάλλευση του λατομείου, δεν αναμένεται η παραγωγή εξορυκτικών αποβλήτων. Επίσης, προβλέπονται οι εξής εγκαταστάσεις και έργα: Συγκρότημα θραύσης/παραγωγής αδρανών υλικών (σπαστηροτριβείο), μονάδα παραγωγής ασφαλτομίγματος, μονάδα παραγωγής έτοιμου σκυροδέματος, μονάδα παραγωγής λεπτόκοκκων κλασμάτων ανθρακικού ασβεστίου (πούδρας), καθώς και βοηθητικές εγκαταστάσεις. Για την κατάταξη του έργου και των εγκαταστάσεων επιφανείας που το συνοδεύουν, κατά τις διατάξεις της υ.α. 37674/2016 (Β’ 2471), ισχύουν τα ακόλουθα: (α) Το έργο της εξορύξεως αδρανών υλικών με τις εγκαταστάσεις επιφανείας και επεξεργασίας, κατατάσσεται σύμφωνα με το Παράρτημα V της 5ης ομάδας, με α/α 4 στην Α1 Υποκατηγορία Έργων και Δραστηριοτήτων, (β) Το έργο της παραγωγής ασφαλτομίγματος κατατάσσεται σύμφωνα με το Παράρτημα VIII της 9ης ομάδας, με α/α 87, στην Α2 Υποκατηγορία Έργων και Δραστηριοτήτων, (γ) Το έργο της παραγωγής έτοιμου σκυροδέματος κατατάσσεται σύμφωνα με το Παράρτημα VIII της 9ης ομάδας, με α/α 125 στην Α2 Υποκατηγορία Έργων και Δραστηριοτήτων, (δ) Η μονάδα παραγωγής λεπτόκοκκων κλασμάτων ανθρακικού ασβεστίου (πούδρας), σύμφωνα με το Παράρτημα VIII της 9ης ομάδας, (α/α 126), κατατάσσεται στην Β κατηγορία. Συνολικά το έργο κατατάσσεται στην Α1 Υποκατηγορία της Α Κατηγορίας Έργων και Δραστηριοτήτων της προαναφερθείσης υ.α., στην οποία εμπίπτουν οι επιβαρυντικότερες για το περιβάλλον επιμέρους δραστηριότητες που το συγκροτούν. Κατά την προσβαλλόμενη πράξη, το επίδικο έργο είναι σύμφωνο προς τις κατευθύνσεις των πλαισίων Εθνικού και Περιφερειακού Χωρικού Σχεδιασμού και δεν εντάσσεται σε περιοχή του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000. Σύμφωνα, εξάλλου, με τα προβλεπόμενα στην 1η Αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης (1η Αναθεώρηση ΣΔΛΑΠ), η περιοχή της λατομικής δραστηριότητας ευρίσκεται εντός του Υπόγειου Υδατικού Συστήματος (ΥΥΣ) με τίτλο «Καρστικό Ορέων Πηγής Ζου» με κωδικό EL1300154. Το ΥΥΣ περιλαμβάνεται στον κατάλογο των προστατευόμενων περιοχών που προορίζονται για άντληση ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση με «καλή» χημική και ποσοτική κατάσταση. Περιβαλλοντικός στόχος του ΥΥΣ είναι η μη υποβάθμιση της καταστάσεώς του. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας η περιοχή της λατομικής δραστηριότητας δεν υπάγεται στις Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης. Όπως προκύπτει, περαιτέρω, από τα στοιχεία του φακέλου, το έργο ευρίσκεται σε απόσταση 1.365 μ. από την πηγή Ζού, συνεχούς ροής με μέση ετήσια εκροή νερού περί τα 1.500.000 κ.μ., με τα οποία καλύπτονται οι υδρευτικές ανάγκες της πόλεως της Σητείας και των τοπικών κοινοτήτων Σταυρωμένου και Πισκοκεφάλου.
5. Επειδή, στην μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων με χρονολογία Ιούλιος 2014, η οποία συνοδεύει την προσβαλλόμενη πράξη, εξετάζονται υδρογεωλογικά στοιχεία και εξειδικεύονται τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αποφυγή επιπτώσεων στις πηγές της περιοχής και κυρίως στις πηγές Ζου [σελ. 15]. Στη ΜΠΕ αναφέρονται γενικά υδρογεωλογικά στοιχεία της περιοχής, στη συνέχεια παρατίθενται στοιχεία από την εκπονηθείσα από το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) Έκθεση Υδρογεωλογικής Μελέτης νομού Λασιθίου έτους 2005, η οποία επισυνάπτεται ψηφιακά στη ΜΠΕ, περιλαμβάνονται στοιχεία της ειδικότερης αυτών Μελέτης του Πολυτεχνείου Κρήτης, με τίτλο «Προκαταρκτική υδρογεωλογική έρευνα του υδροφορέα της περιοχής Πλατύβολα- Ζου Λασιθίου σε σχέση με την ανάπτυξη λατομικής δραστηριότητας στην περιοχή» που ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο 2014 για λογαριασμό της παρεμβαίνουσας [βλ. σελ. iii αυτής], και εξετάζονται τα συμπεράσματα αυτής σε συνδυασμό με την ειδική επίσης «Μελέτη Καταλληλότητας ανθρακικών πετρωμάτων στη θέση Πλατύβολα Κατσιδωνίου Σητείας» του ΙΓΜΕ με χρονολογία Ιανουάριος 2010. Ειδικότερα, στην ΜΠΕ αναφέρεται ότι θα γίνονται μετρήσεις ροής και ποιότητας των υδάτων της πηγής Ζου αλλά και των άλλων περιμετρικών πηγών ανά τακτά διαστήματα, ώστε να διαπιστωθούν τυχόν επιπτώσεις της λατομικής δραστηριότητας στην ποσότητα και την ποιότητα των νερών αυτών και να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα για την αποφυγή οποιασδήποτε επίπτωσης στις πηγές. Κατά τα εκτιθέμενα στην ΜΠΕ, είναι πιθανόν να χρειαστεί η ανόρυξη μιας γεωτρήσεως βάθους περίπου 80-100 μέτρων στο κέντρο της λατομικής περιοχής για την επιβεβαίωση του πάχους των σχηματισμών, για τον προσδιορισμό του οποίου υπάρχουν διαφορετικές απόψεις μεταξύ ΙΓΜΕ και Πολυτεχνείου Κρήτης, κυρίως λόγω έλλειψης στοιχείων στη συγκεκριμένη περιοχή που καθορίστηκε ως λατομική περιοχή. Η γεώτρηση θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των στοιχείων των μετρήσεων των υδρολογικών στοιχείων της περιοχής [σελ. 16-17]. Περαιτέρω, σε σχέση με την τελευταία παρατήρηση, η ΜΠΕ κρίνει ότι υφίστανται ανακρίβειες στη μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης σχετικά με γεωλογικά δεδομένα, που καταλήγουν σε συμπεράσματα αντίθετα με τις διαπιστώσεις των άλλων δύο μελετών του ΙΓΜΕ. (σελ. 126). Εξάλλου, στο πλαίσιο της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως του επίμαχου έργου, η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης απέστειλε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το 1255/18.4.2016 έγγραφό της, με το οποίο, αφού επανέλαβε το περιεχόμενο της αλληλογραφίας που είχε στη διάθεσή της, καθώς και τις προβλέψεις του ΣΔΛΑΠ έτους 2015, ανέφερε ότι «η εγκατάσταση μιας εν δυνάμει ρυπογόνου δραστηριότητας στην ανωτέρω ζώνη, πέραν των απαιτούμενων εγκρίσεων βάσει της κείμενης νομοθεσίας, θα γίνεται μετά από θετική γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Υδάτων της Α.Δ. Κρήτης, κατόπιν υποβολής προς έγκριση από τον ενδιαφερόμενο, ειδικής υδρογεωλογικής μελέτης που θα συμπεριλαμβάνει και ανάλυση κινδύνου», ότι είχε ήδη γνωμοδοτήσει θετικά για την εγκατάσταση της επίμαχης δραστηριότητας «πριν [από] την έγκριση του [ΣΔΛΑΠ] του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης» και ότι «παρακαλ[εί] για τις […] ενέργειες [του Υπουργείου]». Ως προς το έγγραφο αυτό, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/124529/ 7826/31.5.2022 έγγραφο απόψεων προς το Δικαστήριο, ανέφερε ότι «κατά την άποψη της Υπηρεσίας […] δεν είναι συμβατή προσέγγιση η εκπόνηση της συγκεκριμένης μελέτης, μεμονωμένα από τον φορέα του έργου και όχι από αρμόδιο φορέα διαχείρισης υδάτων της περιοχής (Δήμος Σητείας, ΤΟΕΒ κ.λπ.), ούτως ώστε να ληφθούν υπόψη και άλλες υφιστάμενες χρήσεις και με απώτερο στόχο να διασφαλίζεται η εγκυρότητα και η αξιοπιστία της, στα θέματα που θα αναλύει για τη βέλτιστη δυνατή προστασία των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων, πολλώ δε μάλλον, εφόσον πρόκειται για περίπτωση προστασίας υδατικού [συστήματος] που προορίζεται για άντληση ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση». Περαιτέρω, μετά την έκδοση της προσβαλλομένης πράξεως, με την 106/17.6.2020 πράξη του Δημοτικού Συμβουλίου Σητείας αποφασίστηκε η εκπόνηση και χρηματοδότηση από τον εν λόγω Δήμο ειδικής υδρογεωλογικής μελέτης στην υδρογεωλογική λεκάνη της πηγής Ζου, μέχρι το τέλος του 2021. Στις 4.9.2022 συντάχθηκε, τελικώς, η μελέτη αυτή από γραφείο μελετών με τίτλο «Ειδική Υδρογεωλογική Μελέτη της υδρογεωλογικής λεκάνης της πηγής Ζου, για τη λεπτομερή οριοθέτηση ζωνών και τη λήψη μέτρων προστασίας». Κατά την εν λόγω μελέτη, η υδρολογική λεκάνη της πηγής Ζου καλύπτει μια έκταση 4 τ.χλμ. περίπου. Τόσο η πηγή όσο και η υδρολογική της λεκάνη εντάσσονται στο «Καρστικό Υδατικό Σύστημα Πηγής Ζου» (EL1300154), το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως Υπόγειο Υδατικό Σύστημα άντλησης ύδατος ανθρώπινης κατανάλωσης [σελ. 110 μελέτης]. Οι απολήψεις νερού από την πηγή Ζου και τον καρστικό της υδροφόρο πραγματοποιούνται με δύο τρόπους: Με απευθείας απολήψεις από την εκροή (υδρομάστευση της πηγής) και από την άντληση των γεωτρήσεων που έχουν διανοιχθεί σε κοντινές αποστάσεις από αυτήν. Με βάση τα στοιχεία από τη Δ.Ε.Υ.Α.Σ. και τον Δήμο Σητείας, οι συνολικές απολήψεις νερού από το Καρστικό Σύστημα Πηγής Ζού ανέρχονται σε 1.523.200 κ.μ. ανά υδρολογικό έτος. Από χημική άποψη, τα ύδατα χαρακτηρίζονται «εξαιρετικά για πόση». Για την προστασία της πηγής Ζου προτείνεται αναοριοθέτηση των ζωνών προστασίας, ως εξής: «Βάσει όλων των διαθέσιμων γεωλογικών – υδρολογικών – υδροχημικών και υδρογεωλογικών στοιχείων […] και με δεδομένο ότι η πηγή Ζου αναβλύζει στο νότιο – νοτιοδυτικό πρανές της κοίτης του ρέματος Πετρόλακκος, προτείνουμε τον καθορισμό των ακόλουθων Ζωνών Προστασίας […]: Ζώνη Ι ή Ζώνη Υδροληψίας: Περιλαμβάνει χώρο έκτασης 7.854 τ.μ. εντός του οποίου συναντάται η πηγή Ζου και εκτείνεται σε μέση απόσταση 50 μ. περίπου περιμετρικά της πηγής. Στη ζώνη Υδροληψίας δεν επιτρέπεται καμία ανθρώπινη δραστηριότητα που θα μπορούσε να προκαλέσει τη ρύπανση ή τη μόλυνση του νερού ή την ελάττωση της παροχής της πηγής. […] Ζώνη ΙΙ ή Ζώνη Μικροβιολογικής Προστασίας: Η ζώνη καταλαμβάνει έκταση 7,6 τ.χλμ. Ολόκληρη η υδρολογική λεκάνη της πηγής, καθώς και περιοχές περιμετρικά αυτής […] εντάσσονται στη Ζώνη ΙΙ. Η πηγή Ζου είναι καρστική πηγή υπερπλήρωσης, συνεχούς ροής και υψηλής παροχής. […] Ο υπόγειος καρστικός υδροφορέας της παρουσιάζει, λόγω του έντονου τεκτονισμού και της καρστικοποίησης των ανθρακικών πετρωμάτων, πολύ υψηλή ροή (άρα και μεταφορά ρύπων) υπό συνθήκες ταχείας επαναφόρτισης, όπως συμβαίνει στις έντονες βροχοπτώσεις και καταιγίδες. Το γεγονός επαληθεύεται από την υψηλή εποχιακή διακύμανση της παροχής της πηγής και το μικροβιολογικό φορτίο που ανιχνεύθηκε στις σχετικές αναλύσεις νερού. Επιπλέον, η τρωτότητα της υδρογεωλογικής λεκάνης της πηγής είναι υψηλή, ενώ πολύ υψηλή είναι και η τρωτότητα στην περιοχή πλησίον της θέσης ανάβλυσής της. […] Επιβάλλεται κατ’ ελάχιστον η προστασία του καρστικού υδροφόρου συστήματος από κάθε ρυπογόνα ανθρώπινη δραστηριότητα, η πλήρης καθαριότητα στη θέση της πηγής και του περιβάλλοντα αυτής χώρου. Γενικά στη ζώνη ΙΙ δεν επιτρέπεται καμία απολύτως ανθρώπινη δραστηριότητα που θα μπορούσε να προκαλέσει τη ρύπανση ή τη μόλυνση (χημική ή μικροβιολογική) των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων ή την ελάττωση της παροχής της πηγής. Η εν λόγω ζώνη περιλαμβάνει και τη ζώνη υδροληψίας και η οριοθέτησή της αποσκοπεί στην προστασία της πηγής από ρύπανση και από μη διαπιστωμένους ή δύσκολα διαπιστωμένους χημικούς ή ραδιενεργούς ή άλλης μορφής ρύπους που μπορούν να αλλοιώσουν τον ταυτοποιημένο χημικό χαρακτήρα της. Η χημική ποιότητα των υπόγειων και πηγαίων υδάτων […] δεν θα πρέπει για κανένα λόγο να διαταραχθεί και να υποβαθμιστεί, καθώς το υπόγειο υδατικό καρστικό σύστημα της πηγής Ζού εξασφαλίζει τις απαιτούμενες ποσότητες πόσιμου νερού για τους όμορους της πηγής οικισμούς και την πόλη της Σητείας. Ειδικότερα, μη συμβατές δραστηριότητες είναι: […] εγκατάσταση λατομείων και μεταλλευτικών δραστηριοτήτων […] κάθε είδους άλλη δραστηριότητα περιβαλλοντικά αντίθετη με τη μικροβιολογική και χημική προστασία της πηγής. […] Ο έλεγχος όλων των ανθρωπογενών επεμβάσεων στη Ζώνη Μικροβιολογικής Προστασίας καθορίζεται από τον φορέα διαχείρισης του φυσικού πόρου, με απώτερο σκοπό την προστασία και αξιοποίηση του ευρύτερου υπόγειου υδάτινου δυναμικού. Επιπροσθέτως, ελέγχεται: η ίδρυση και λειτουργία πάσης φύσεως βιομηχανικών εγκαταστάσεων και βιοτεχνιών […] η μεταφορά-απόρριψη-αποθήκευση και θάψιμο μπαζών […] και η κατασκευή οποιασδήποτε μορφής διατομών στο έδαφος που θα μπορούσε να προκαλέσει μείωση της οροφής του καρστικού υδροφόρου συστήματος. Ιδιαίτερα ελεγχόμενες (απαγορευμένες) δραστηριότητες είναι […] οι οποιασδήποτε μορφής επεμβάσεις στο υπέδαφος σε βάθος μεγαλύτερο των 4 μέτρων […] Ζώνη ΙΙΙ ή Ζώνη Χημικής Προστασίας: Καταλαμβάνει έκταση 10 τ.χλμ. και περιλαμβάνει τη ζώνη Υδροληψίας, τη ζώνη Μικροβιολογικής Προστασίας και τη υδρογεωλογική λεκάνη της πηγής. Η θέσπισή της αποσκοπεί στην προστασία της πηγής από μη διαπιστωμένους ή δύσκολα διαπιστωμένους χημικούς ή ραδιενεργούς ή άλλης μορφής ρύπους, που μπορούν να αλλοιώσουν τον ποιοτικό χαρακτήρα της. Ο έλεγχος όλων των ανθρωπογενών επεμβάσεων στην εν λόγω ζώνη καθορίζεται από τον φορέα διαχείρισης της πηγής. Επιπροσθέτως, δεν επιτρέπεται: η ίδρυση και λειτουργία πάσης φύσεως βιομηχανικών εγκαταστάσεων και βιοτεχνιών […] λατομικών εγκαταστάσεων και αδρανών υλικών, […] η μεταφορά-απόρριψη-αποθήκευση και θάψιμο μπαζών […] και η κατασκευή οποιασδήποτε μορφής διατομών στο έδαφος που θα μπορούσε να προκαλέσει μείωση της οροφής του υδροφόρου συστήματος. […] Στη ζώνη χημικής προστασίας απαγορεύεται η ανόρυξη γεωτρήσεων με εξαίρεση αυτών που η χρήση τους προορίζεται για την ύδρευση των όμορων της πηγής οικισμών και της πόλης της Σητείας. Τα πλήρη μέτρα προστασίας των προαναφερόμενων ζωνών και οι σχετικές απαγορεύσεις ή περιορισμοί που ισχύουν, αναλυτικά περιγράφονται στα άρθρα Μ13Β0401, Μ13Β0402 και Μ13Β0403 του Σχεδίου Διαχείρισης, 1η Αναθεώρηση, των Λεκανών Απορροής Ποταμών του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης (EL 13)» [σελ. 106-109 της εν λόγω μελέτης]. Εξάλλου, μετά την πρώτη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο, με το κατατεθέν εντός της προθεσμίας που χορηγήθηκε από την Πρόεδρο του Ε΄ Τμήματος υπόμνημα του καθ’ ου Δημοσίου, ανακοινώθηκε στο Δικαστήριο το 2556/23.11.2023 έγγραφο της Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης. Στο έγγραφο αυτό, διαλαμβάνονται τα εξής: Με την 896/2017 απόφασή της, η Εθνική Επιτροπή Υδάτων ενέκρινε την 1η Αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης [ΣΔΛΑΠ Κρήτης (Β΄ 4666/2017)], το οποίο ισχύει σήμερα. Στην εν λόγω Αναθεώρηση προβλέπεται, μεταξύ άλλων, και η υλοποίηση του μέτρου με κωδικό Μ13Β0401, που αφορά τον καθορισμό και την οριοθέτηση ζωνών ή/και μέτρων προστασίας έργων υδροληψίας πόσιμου ύδατος από υπόγειους υδροφορείς [η πηγή Ζου εμπίπτει σε αυτά τα έργα]. Στο πλαίσιο αυτό, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης έχει ήδη ολοκληρώσει διαγωνιστική διαδικασία και έχει ήδη υπογράψει σχετική σύμβαση με ανάδοχο στις 19 Μαΐου 2023, για την υλοποίηση της Δράσης «Λεπτομερής Οριοθέτηση Ζωνών Προστασίας Σημείων Υδροληψίας για Απολήψεις Νερού Ύδρευσης». Η Δράση αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη Νοεμβρίου του 2024. Στο πλαίσιο υλοποίησης της Δράσης αυτής, τον Οκτώβριο 2023, η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης απέστειλε στον ανάδοχο, προκειμένου να τη λάβει υπόψη του, την προαναφερθείσα «Ειδική Υδρογεωλογική Μελέτη της υδρογεωλογικής λεκάνης της πηγής Ζου, για τη λεπτομερή οριοθέτηση ζωνών και τη λήψη μέτρων προστασίας», που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Δήμου Σητείας. Κατά το ίδιο ως άνω έγγραφο, έως την ολοκλήρωση της ανωτέρω Δράσης και την εξαγωγή των σχετικών συμπερασμάτων, η Διεύθυνση Υδάτων δεν δύναται να εκφέρει άποψη συγκεκριμένα και ειδικά επί της ανωτέρω Ειδικής Υδρογεωλογικής Μελέτης.
6. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, με την 2019/2024 αναβλητική απόφαση του Τμήματος κρίθηκαν τα εξής: Λαμβάνοντας υπόψη (α) ότι το νερό που προορίζεται για ανθρώπινη χρήση αποτελεί ζωτικής σημασίας φυσικό αγαθό (ΟλΣτΕ 1906/2014, σκ. 22), (β) ότι, εν προκειμένω, η πηγή Ζου, που παρέχει πόσιμο νερό στους κατοίκους του Δήμου Σητείας, ευρίσκεται σε απόσταση 1.365 μέτρων από την επίμαχη υπό αδειοδότηση λατομική δραστηριότητα, λίγα δηλαδή μόλις μέτρα πέραν της ισχύουσας [προσωρινής] βάσει της 1ης Αναθεώρησης του ΣΔΛΑΠ Κρήτης Ζώνης Προστασίας ΙΙ (1.000 μ.), (γ) ότι από την ΜΠΕ που συντάχθηκε στο πλαίσιο της αδειοδοτήσεως της επίμαχης δραστηριότητας, διαπιστώνονται, αφενός μεν η ύπαρξη διαφορετικών απόψεων στις μελέτες ΙΓΜΕ και Πολυτεχνείου Κρήτης για το πάχος των σχηματισμών λόγω ελλείψεως στοιχείων [σελ. 16-17], αφετέρου δε, ανακρίβειες στη μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης σχετικά με τα γεωλογικά δεδομένα της περιοχής που καταλήγουν σε συμπεράσματα που έρχονται σε αντίθεση με τις διαπιστώσεις των άλλων δύο μελετών του ΙΓΜΕ [σελ. 126] και (δ) ότι η αρμόδια Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης έχει ξεκινήσει διαδικασία για την υλοποίηση της Δράσης «Λεπτομερούς Οριοθέτησης Ζωνών Προστασίας Σημείων Υδροληψίας για Απολήψεις Νερού Ύδρευσης» και, ως εκ τούτου, κατά τα διαλαμβανόμενα στο 2556/23.11.2023 έγγραφό της, δεν δύναται να εκφέρει άποψη συγκεκριμένα και ειδικά επί της μεταγενέστερης της αιτήσεως ακυρώσεως «Ειδικής Υδρογεωλογικής Μελέτης» που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Δήμου Σητείας, η οποία προτείνει αναοριοθέτηση των ζωνών προστασίας της ως άνω πηγής και απαγόρευση, μεταξύ άλλων, λατομικής και μεταλλευτικής δραστηριότητας στην εν λόγω περιοχή, το Δικαστήριο, προς άρση των αμφιβολιών που εγείρονται ως προς την έλλειψη σοβαρών επιπτώσεων στην πηγή Ζου και, κατ’ επέκταση, στην ομαλή υδροδότηση του Δήμου Σητείας από την εγκατάσταση και λειτουργία της επίμαχης δραστηριότητας, έκρινε ότι πρέπει να αναβληθεί η υπόθεση προκειμένου η από 4.9.2022 «Ειδική Υδρογεωλογική Μελέτη της υδρογεωλογικής λεκάνης της πηγής Ζου, για τη λεπτομερή οριοθέτηση ζωνών και τη λήψη μέτρων προστασίας» και το 2556/23.11.2023 έγγραφο της Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης να τεθούν υπ’ όψιν όλων των διαδίκων. Περαιτέρω, τάχθηκε προθεσμία έξι μηνών προκειμένου οι αρμόδιες υπηρεσίες του καθ’ ου Υπουργείου και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης να διαλάβουν, ενόψει των όσων έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, αιτιολογημένη κρίση επί του ζητήματος της συμβατότητας της επίμαχης δραστηριότητας με το καθεστώς προστασίας της πηγής Ζου, διατάχθηκε δε η κοινοποίηση, με επιμέλεια της Γραμματείας του Ε΄ Τμήματος του Δικαστηρίου, της εν λόγω αποφάσεως στους διαδίκους, για να λάβουν γνώση των ως άνω οριζομένων.
7. Επειδή, η ως άνω αναβλητική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας κοινοποιήθηκε νομίμως στους διαδίκους, και, στη συνέχεια, εν όψει της επικείμενης δικασίμου, κατατέθηκε στο Δικαστήριο το ΓΑ6761/19.9.2025 έγγραφο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το οποίο προσκομίσθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα στοιχεία: (1) το 142104/9761/3.9.2025 έγγραφο της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης της Γενικής Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ προς την Διεύθυνση Υδάτων Κρήτης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, με το οποίο ζητήθηκε ενημέρωση σχετικά με το ζήτημα εάν η επίμαχη δραστηριότητα είναι συμβατή με το καθεστώς προστασίας της εν λόγω πηγής, καθώς και με τους στόχους και μέτρα προστασίας των προσφάτως αναθεωρημένων ΣΔΛΑΠ και Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας (ΣΔΚΠ) του υδατικού διαμερίσματος Κρήτης (EL13) και (2) το 664/10.9.2025 έγγραφο της Διεύθυνσης Υδάτων προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το οποίο, σε απάντηση του προαναφερθέντος εγγράφου, ενημερώθηκε το Υπουργείο ότι με την α.π. 2342/5.8.2025 απόφαση της Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης εγκρίθηκε, μεταξύ άλλων, η 2η παράταση του συμβατικού χρόνου περαίωσης για την υλοποίηση της προαναφερθείσης Δράσης «Λεπτομερής Οριοθέτηση Ζωνών Προστασίας Σημείων Υδροληψίας για Απολήψεις Νερού Ύδρευσης» και ότι η Δράση αυτή αναμένεται να ολοκληρωθεί έως 13.4.2026. Ως εκ τούτου, η ως άνω υπηρεσία γνωστοποίησε ότι θα είναι σε θέση να απαντήσει για το εν λόγω ζήτημα μετά την ως άνω ημερομηνία.
8. Επειδή, τα ζητήματα διαχείρισης των υδατικών πόρων ρυθμίζονται με την οδηγία 2000/60/ΕΚ «για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων» (L 327), στο προοίμιο της οποίας εξαγγέλλεται ότι «το ύδωρ δεν είναι εμπορικό προϊόν όπως όλα τα άλλα, αλλά αποτελεί κληρονομιά που πρέπει να προστατεύεται και να τυγχάνει της κατάλληλης μεταχείρισης» (βλ. αιτιολογική σκέψη 1), τονίζεται η ανάγκη συνετής και ορθολογικής αξιοποίησης των φυσικών πόρων, με βάση τις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης (αιτιολ. σκ. 11) και επισημαίνονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: – ότι «τα ύδατα υφίστανται αυξανόμενη πίεση, λόγω της συνεχούς αύξησης της ζήτησης επαρκών ποσοτήτων ύδατος καλής ποιότητας για κάθε χρήση» (αιτιολ. σκ. 4), – ότι «η ποσοτική κατάσταση ενός συστήματος υπογείων υδάτων μπορεί να έχει επιπτώσεις στην οικολογική ποιότητα των επιφανειακών υδάτων και των χερσαίων οικοσυστημάτων που συνδέονται με αυτό το σύστημα υπογείων υδάτων» (αιτιολ. σκ. 20), – ότι «η καλή ποιότητα του ύδατος θα εξασφαλίσει την παροχή πόσιμου ύδατος στον πληθυσμό» (αιτιολ. σκ. 24), – ότι «τα επιφανειακά και τα υπόγεια ύδατα είναι, καταρχήν, ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι. […] η εξασφάλιση καλής κατάστασης των υπογείων υδάτων επιβάλλει έγκαιρη δράση και σταθερό μακροπρόθεσμο σχεδιασμό μέτρων προστασίας» (αιτιολ. σκ. 28), – ότι, «για να επιτευχθεί η προστασία του περιβάλλοντος, πρέπει να ενσωματωθούν περισσότερο οι ποιοτικές και ποσοτικές πτυχές των επιφανειακών καθώς και των υπόγειων υδάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες φυσικής ροής του ύδατος εντός του υδρολογικού κύκλου» (αιτιολ. σκ. 34), – ότι «τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν τα ύδατα που χρησιμοποιούνται για τη λήψη πόσιμου ύδατος και να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με την οδηγία 80/778/ΕΟΚ περί της ποιότητας του πόσιμου νερού» (αιτιολ. σκ. 37) και ότι «θα πρέπει να ορίζονται συνολικές αρχές για έλεγχο στην άντληση και κατακράτηση για την εξασφάλιση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των σχετικών υδατικών συστημάτων» (αιτιολ. σκ. 41). Με την εν λόγω οδηγία επιδιώκεται η θέσπιση πλαισίου για την ολοκληρωμένη προστασία και την ορθολογική διαχείριση των εσωτερικών επιφανειακών, των μεταβατικών, των παράκτιων και των υπόγειων υδάτων, προκειμένου να βελτιώνεται η κατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων και των, αμέσως εξαρτώμενων από αυτά, χερσαίων οικοσυστημάτων και υγροτόπων, και να προωθείται η βιώσιμη χρήση του νερού, κατά τρόπον ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής παροχή επιφανειακού και υπόγειου νερού καλής ποιότητας που απαιτείται για τη βιώσιμη, ισόρροπη και δίκαιη χρήση του ύδατος, να επιτυγχάνεται σημαντική μείωση της ρύπανσης των υπογείων υδάτων και να προστατεύονται τα χωρικά και θαλάσσια ύδατα (άρθρο 1). Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 της οδηγίας, τα κράτη μέλη «εξασφαλίζουν τη δημιουργία […] μητρώων όλων των περιοχών που κείνται στο εσωτερικό κάθε περιοχής λεκάνης απορροής ποταμού, οι οποίες έχουν χαρακτηρισθεί ως χρήζουσες ειδικής προστασίας βάσει ειδικών διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας για την προστασία των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων τους ή για τη διατήρηση των οικοτόπων και των ειδών που εξαρτώνται άμεσα από το νερό» (παρ. 1), ενώ, κατά την παρ. 2 του ιδίου άρθρου 6, τα «μητρώα περιλαμβάνουν όλα τα υδατικά συστήματα που προσδιορίζονται δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1», δηλαδή αυτά που χρησιμοποιούνται για υδροληψία με σκοπό την ανθρώπινη κατανάλωση και παρέχουν, κατά μέσον όρο, άνω των 10 m3 ημερησίως ή εξυπηρετούν περισσότερα από 50 άτομα, αλλά και αυτά που προορίζονται για τέτοια χρήση μελλοντικά, καθώς «και όλες τις προστατευόμενες περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα IV». Στο δε παράρτημα IV ορίζονται τα εξής: «Το μητρώο των προστατευόμενων περιοχών του άρθρου 6 περιλαμβάνει τους ακόλουθους τύπους προστατευόμενων περιοχών: i) περιοχές που προορίζονται για την άντληση ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση σύμφωνα με το άρθρο 7 ii) […]». Εξάλλου, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 7 της οδηγίας, το οποίο αναφέρεται στα ύδατα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, «τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την προσήκουσα προστασία των προσδιοριζόμενων υδατικών συστημάτων με σκοπό να αποφευχθεί η υποβάθμιση της ποιότητάς τους, έτσι ώστε να μειωθεί το επίπεδο επεξεργασίας καθαρισμού που απαιτείται για την παραγωγή πόσιμου ύδατος. Τα κράτη μέλη μπορούν να καθιερώνουν ζώνες ασφαλείας για τα υδατικά αυτά συστήματα». Η ανωτέρω οδηγία μεταφέρθηκε στην εσωτερική έννομη τάξη με τον ν. 3199/2003 (Α΄ 280), κατ’ εξουσιοδότηση του οποίου εκδόθηκε το π.δ. 51/2007 «Καθορισμός μέτρων και διαδικασιών για την ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση των υδάτων σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ …» (Α΄ 54), το οποίο περιέχει ρυθμίσεις παρόμοιες προς τις προαναφερθείσες διατάξεις της οδηγίας 2000/60/ΕΚ. Στο άρθρο 7 παρ. 3 του εν λόγω π.δ/τος ορίζεται ότι, για την προσήκουσα προστασία των υδάτων που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, είναι δυνατόν να καθορίζονται ζώνες ασφαλείας και να τίθενται όροι και περιορισμοί για την άσκηση δραστηριοτήτων που μπορούν να προκαλέσουν επιπτώσεις στα εν λόγω ύδατα. Από το σύνολο των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι οι περιοχές που προορίζονται για την άντληση ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση και εντάσσονται, για τον λόγο αυτό, στο μητρώο προστατευόμενων περιοχών υπάγονται σε ειδικό προστατευτικό καθεστώς, με σκοπό τη διασφάλιση της ποιότητας και της επάρκειας του ύδατος ως φυσικού πόρου και ως «κληρονομιάς που πρέπει να προστατεύεται» (βλ. την προεκτεθείσα αιτιολογική σκέψη της οδηγίας), και, ειδικότερα, του πόσιμου ύδατος, προκειμένου να διαφυλαχθούν οι φυσικοί πόροι και για τις επόμενες γενεές και να εξασφαλισθεί η οικολογική ισορροπία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Κατά συνέπεια, για την άσκηση ή την περιβαλλοντική αδειοδότηση δραστηριότητας εντός περιοχής η οποία, λόγω του υπόγειου ή επιφανειακού υδροφόρου ορίζοντα, χρησιμοποιείται ήδη ή προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για την άντληση πόσιμου ύδατος και έχει ενταχθεί, για τον λόγο αυτό, στο μητρώο προστατευόμενων περιοχών της οδηγίας 2000/60/ΕΚ και της σχετικής εθνικής νομοθεσίας, απαιτείται, υπό το πρίσμα των αρχών της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης, να μην υφίσταται, από επιστημονικής απόψεως, καμία εύλογη αμφιβολία ως προς την απουσία επιβλαβών συνεπειών για την ακεραιότητα του υδατικού συστήματος και, συνακόλουθα, για την παροχή πόσιμου ύδατος, φυσικού αγαθού απολύτως αναγκαίου για την ανθρώπινη επιβίωση.
9. Επειδή, όπως προκύπτει από τα ήδη εκτεθέντα (βλ. ανωτέρω σκ. 4-5), με την Ε.Γ.: οικ. 896/21.12.2017 απόφαση της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων εγκρίθηκε η 1η Αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής Ποταμών του Υδατικού Διαμερίσματος (ΥΔ) Κρήτης και της αντίστοιχης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Β΄ 4666). Στο εν λόγω ΣΔΛΑΠ περιλαμβάνεται, με α/α 83 και κωδικό EL1300154, το Υπόγειο Υδατικό Σύστημα «Καρστικό Ορέων Πηγής Ζου», το οποίο συγκαταλέγεται και στις προστατευόμενες «Περιοχές άντλησης ύδατος ανθρώπινης κατανάλωσης ΥΔ Κρήτης» και ευρίσκεται σε «καλή» χημική και ποσοτική κατάσταση [σελ. 183]. Για τα υπόγεια υδατικά συστήματα με καλή κατάσταση, όπως εν προκειμένω το «Καρστικό Ορέων Πηγής Ζου», τίθεται ως περιβαλλοντικός στόχος η μη υποβάθμιση της κατάστασης. Το πρόγραμμα μέτρων του ΣΔΛΑΠ περιλαμβάνει τα «Βασικά Μέτρα» που προσδιορίζονται στο άρθρο 11 παρ. 3 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και, όπου απαιτείται, «Συμπληρωματικά Μέτρα». Τα Βασικά Μέτρα αποτελούν τις στοιχειώδεις απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται προκειμένου να επιτευχθούν οι περιβαλλοντικοί στόχοι του άρθρου 4 της Οδηγίας. Στην πλειονότητά τους αφορούν προληπτικές ενέργειες για την προστασία των Υδατικών Συστημάτων [σελ. 199 επ.]. Τα Βασικά Μέτρα είναι υποχρεωτικά, εφαρμόζονται «οριζόντια» σε όλα τα ΥΣ του ΥΔ. Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται τα εξής Μέτρα: Μέτρο «Μ13Β0401 Καθορισμός και οριοθέτηση ζωνών ή/και μέτρων προστασίας σημείων υδροληψίας ύδατος, που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση από υπόγεια υδατικά συστήματα: α. Για τα μεμονωμένα σημεία υδροληψίας από υπόγεια υδατικά συστήματα (πηγές, πηγάδια, γεωτρήσεις) καθώς και τα πεδία υδροληψιών από τα οποία αντλούνται ύδατα με σκοπό την παραγωγή νερού ανθρώπινης κατανάλωσης και σε ποσότητες άνω των 10 m3 ημερησίως, κατά μέσον όρο το έτος, ή εξυπηρετούν περισσότερα από 50 άτομα καθορίζονται μέτρα ή/και ζώνες προστασίας τους. β. Οι ζώνες προστασίας των σημείων ή πεδίων υδροληψίας που εξυπηρετούν δίκτυα ύδρευσης τα οποία λειτουργούν Δήμοι, Σύνδεσμοι Δήμων, ΔΕΥΑ, Διαδημοτικές ΕΥΑ και Εταιρείες Ύδρευσης καθορίζονται κατόπιν εκπόνησης ειδικών υδρογεωλογικών μελετών, οι οποίες θα είναι σύμφωνες με τις προδιαγραφές που έχουν καταρτιστεί και δημοσιοποιηθεί από την Ειδική Γραμματεία Υδάτων. Οι ζώνες προστασίας περιλαμβάνουν τις ακόλουθες κατηγορίες: Ζώνη προστασίας Ι (άμεσης προστασίας). Η ζώνη αυτή προστατεύει το άμεσο περιβάλλον της υδροληψίας από ρύπανση και χαρακτηρίζεται ως ζώνη πλήρους απαγόρευσης. Ζώνη προστασίας ΙΙ (ελεγχόμενη). Η ζώνη αυτή προστατεύει την υδροληψία από μικροβιολογική κυρίως ρύπανση και από ρύπανση που προέρχεται από ανθρώπινες δραστηριότητες ή έργα που είναι επικίνδυνα λόγω γειτνίασης με την υδροληψία. Ζώνη προστασίας ΙΙΙ (επιτηρούμενη). Η ζώνη αυτή περιβάλλει την Ι και τη ΙΙ ζώνη και αναπτύσσεται σε όση απόσταση φθάνει η λεκάνη τροφοδοσίας της υπόγειας υδροφορίας από την οποία τροφοδοτείται το υδροληπτικό έργο. γ. […] δ. Έως το 2021, θα πρέπει να έχουν καθοριστεί ζώνες προστασίας των σημείων υδροληψίας που εξυπηρετούν δίκτυα ύδρευσης τα οποία λειτουργούν Δήμοι, Σύνδεσμοι Δήμων, ΔΕΥΑ, Διαδημοτικές ΕΥΑ, Εταιρείες Ύδρευσης. Προτεραιότητα δίνεται με βάση πληθυσμιακά κριτήρια και την κατάσταση του ΥΥΣ. ε. Μέχρι την ολοκλήρωση του σημείου (δ) ορίζονται προσωρινές ζώνες προστασίας για τα σημεία υδροληψίας ως εξής: • Ζώνη απόλυτης προστασίας Ι: 10 m περιμετρικά του έργου υδροληψίας. • Ζώνη ελεγχόμενης προστασίας ΙΙ: Ορίζεται η περιοχή περιμετρικά του έργου υδροληψίας ακτίνας 1000 μέτρων στ. […] Για τα σημεία υδροληψίας/πεδία υδροληψίας ύδατος ανθρώπινης κατανάλωσης που δεν υπάγονται στο σημείο (β) δεν απαιτείται ο καθορισμός Ζωνών Προστασίας αλλά η λήψη Μέτρων Προστασίας. Τα Μέτρα Προστασίας των εν λόγω σημείων/πεδίων υδροληψίας καθορίζονται κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση των δραστηριοτήτων ή κατά την έκδοση άδειας εκτέλεσης των έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία κατόπιν γνωμοδότησης της αρμόδιας Δ/νσης Υδάτων της Α.Δ. και της Υπηρεσίας Υγείας της αρμόδιας Π.Ε. Σε περίπτωση που τα σημεία αυτά εντάσσονται σε δίκτυα ύδρευσης κατόπιν σχετικής συμφωνίας με τον ιδιώτη, τότε υπάγονται στην περίπτωση (β) και καθορίζονται ζώνες προστασίας. ζ. […] Κατ’ εξαίρεση μπορεί να επιτραπεί στη ζώνη ΙΙ, η εγκατάσταση μιας εν δυνάμει ρυπογόνου δραστηριότητας που αναφέρεται στο Αναλυτικό Κείμενο Τεκμηρίωσης του Προγράμματος Μέτρων. Κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση της εν λόγω δραστηριότητας απαιτείται (πέραν των απαιτούμενων εγκρίσεων βάσει της κείμενης νομοθεσίας), η γνωμοδότηση της οικείας Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και οι γνωμοδοτήσεις της αρμόδιας Υπηρεσίας Υγείας της οικείας Περιφέρειας/Περιφερειακής Ενότητας και του οικείου Δήμου, κατόπιν υποβολής ειδικής υδρογεωλογικής μελέτης. Η ειδική υδρογεωλογική μελέτη θα περιλαμβάνει και ανάλυση τρωτότητας του τοπικού υδροφορέα και ανάλυση κινδύνου με τις αντίστοιχες αναλύσεις ευαισθησίας και αβεβαιότητας με αναλυτική περιγραφή των βημάτων και των πρωτογενών δεδομένων που έχουν χρησιμοποιηθεί. […] η. Οι υφιστάμενες δραστηριότητες εντός της Ζώνης Προστασίας ΙΙ που εμπίπτουν στο σημείο (ζ) ελέγχονται ως προς την εφαρμογή των Περιβαλλοντικών όρων/δεσμεύσεων και δύνανται να τροποποιηθούν κατάλληλα για την εξασφάλιση της προστασίας του σημείου υδροληψίας (εξειδίκευση του είδους και της συχνότητας του προγράμματος παρακολούθησης, βελτιστοποίηση της επεξεργασίας των εκροών κ.λπ.).[…]» [σελ. 225 επ.]. Μέτρο «Μ13Β0402 Προστασία ΥΥΣ που εντάσσονται στο μητρώο προστατευόμενων περιοχών ανθρώπινης κατανάλωσης και καθορισμός θεσμικού πλαισίου προστασίας: α. […] δ. Κατ’ εξαίρεση μπορεί να επιτραπεί η εγκατάσταση μιας εν δυνάμει ρυπογόνου δραστηριότητας που αναφέρεται στο Αναλυτικό Κείμενο Τεκμηρίωσης του Προγράμματος Μέτρων. Κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση της εν λόγω δραστηριότητας απαιτείται (πέραν των απαιτούμενων εγκρίσεων βάσει της κείμενης νομοθεσίας), η γνωμοδότηση της οικείας Διεύθυνσης Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και η γνωμοδότηση της Υπηρεσίας Υγείας της οικείας Περιφέρειας, κατόπιν υποβολής ειδικής υδρογεωλογικής μελέτης. Η ειδική υδρογεωλογική μελέτη θα περιλαμβάνει και ανάλυση τρωτότητας του τοπικού υδροφορέα και ανάλυση κινδύνου με τις αντίστοιχες αναλύσεις ευαισθησίας και αβεβαιότητας με αναλυτική περιγραφή των βημάτων και των πρωτογενών δεδομένων που έχουν χρησιμοποιηθεί. […]» [σελ. 229 επ.].
10. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, κατόπιν όσων έγιναν ανωτέρω δεκτά ως προς την έννοια των διατάξεων της νομοθεσίας για τα ύδατα, καθώς και του ιστορικού της ένδικης διαφοράς και υπό το φως της αρχής της προφύλαξης, το Δικαστήριο κρίνει ότι γεννώνται εύλογες αμφιβολίες ως προς την απουσία επιβλαβών συνεπειών της επίμαχης λατομικής δραστηριότητας για την ακεραιότητα του προστατευόμενου υδατικού συστήματος της Πηγής Ζου και, συνακόλουθα, για την παροχή πόσιμου ύδατος στον Δήμο Σητείας. Για τον λόγο αυτό, ο οποίος προβάλλεται βασίμως καθ’ ερμηνεία του δικογράφου της κρινομένης αιτήσεως, και ο οποίος, άλλωστε, ως εκ της φύσεώς του, είναι και αυτεπαγγέλτως εξεταστέος, η αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη πράξη, παρέλκει δε, κατόπιν τούτου, ως αλυσιτελής, η έρευνα των λοιπών λόγων ακυρώσεως.
11. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να απορριφθεί η παρέμβαση.
Δ ι ά τ α ύ τ α
Δέχεται την αίτηση.
Ακυρώνει την ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/7104/384/22.1.2020 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατά το σκεπτικό.
Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου.
Απορρίπτει την παρέμβαση.
Επιβάλλει, συμμέτρως, στο Δημόσιο και στην παρεμβαίνουσα εταιρεία τη δικαστική δαπάνη των αιτούντων, η οποία ανέρχεται και για τις δύο συζητήσεις σε χίλια τριακόσια ογδόντα (1.380) ευρώ.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 18 Δεκεμβρίου 2025
Ο Πρόεδρος του Ε΄ ΤμήματοςΗ Γραμματέας
Χρήστος Ντουχάνης Γεωργία Σιμάτη
και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 18ης Μαρτίου 2026.
Ο Προεδρεύων Σύμβουλος Η Γραμματέας
Χρήστος Λιάκουρας Γεωργία Σιμάτη
ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ
Εντέλλεται προς κάθε δικαστικό επιμελητή να εκτελέσει όταν του το ζητήσουν την παραπάνω απόφαση, τους Εισαγγελείς να ενεργήσουν κατά την αρμοδιότητά τους και τους Διοικητές και τα άλλα όργανα της Δημόσιας Δύναμης να βοηθήσουν όταν τους ζητηθεί.
Η εντολή πιστοποιείται με τη σύνταξη και την υπογραφή του παρόντος.
Αθήνα, ……………………………………….
Ο Πρόεδρος του Ε´ Τμήματος Ο Γραμματέας
./.
Πηγή : Style 100Fm
