Από τον ελαιώνα και το ελαιοτριβείο ως τη γευσιγνωσία και την πολιτιστική κληρονομιά, η Κρήτη αναζητά τον τρόπο να μετατρέψει τον υγρό "χρυσό" της, τον διαχρονικό πλούτο της ελιάς, σε μια αυθεντική τουριστική εμπειρία με προστιθέμενη αξία για παραγωγούς και επιχειρήσεις.
Η ελιά αποτελεί άλλωστε ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της Κρήτης, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία, τον πολιτισμό, τη διατροφή και την οικονομία του νησιού. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα για το μέλλον του κρητικού ελαιολάδου δεν περιορίζεται πλέον στην παραγωγή ενός ποιοτικού προϊόντος. Το ζητούμενο είναι η ανάδειξη της μοναδικής του ταυτότητας και η ουσιαστική σύνδεσή του με τον τουρισμό, τη γαστρονομία και τις εμπειρίες που αναζητά ο σύγχρονος επισκέπτης.
Σε αυτή την κατεύθυνση, ο ελαιοτουρισμός αναδεικνύεται σε ένα σημαντικό πεδίο ανάπτυξης, με δυνατότητες να ενισχύσει τη διάθεση του κρητικού ελαιολάδου, να δημιουργήσει νέες πηγές εισοδήματος για τους παραγωγούς και να διευρύνει την τουριστική δραστηριότητα πέρα από τους παραδοσιακούς προορισμούς και την καλοκαιρινή περίοδο.
Το ζήτημα θα βρεθεί στο επίκεντρο της ημερίδας που διοργανώνει ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) αύριο 14 Οκτωβρίου, στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, με τίτλο «Ο ρόλος της Πολιτιστικής και Υγιεινής Αξίας του Κρητικού Ελαιολάδου στην προώθηση της διάθεσης και του ελαιοτουρισμού». Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο για την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του προϊόντος και τη διαμόρφωση μιας κοινής στρατηγικής για το μέλλον του.
Από την παραγωγή στην εμπειρία
Το μέγεθος της πρόκλησης αποτυπώνεται στα στοιχεία που παρουσιάζει ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Κρήτης, Σταύρος Τζεδάκης. Η ελαιοκαλλιέργεια καλύπτει περίπου το 25% της συνολικής έκτασης του νησιού, ενώ, σύμφωνα με όσα ανέφερε, περίπου το 90% της παραγωγής του αφορά εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Παράλληλα, οι παραγωγοί καλούνται να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος, τον κατακερματισμό του κλήρου και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η αξιοποίηση της πολιτιστικής και διατροφικής αξίας του κρητικού ελαιολάδου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η κατοχύρωση της Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) «Κρήτη» προσφέρει ένα επιπλέον εργαλείο για τη διαμόρφωση ισχυρής ταυτότητας, με έμφαση στην ποιότητα, στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και στη μακραίωνη διαδρομή της ελιάς στο νησί.
Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας
Όπως υπογράμμισε ο κ. Τζεδάκης, ζητούμενο είναι η ενίσχυση της τυποποίησης και η ανάδειξη όλων αυτών των χαρακτηριστικών μέσα από μια ενιαία και αναγνωρίσιμη ταυτότητα, ικανή να ενισχύσει τη θέση του κρητικού ελαιολάδου στις αγορές.
Στην ίδια λογική, ο αντιδήμαρχος Διοίκησης και Τουρισμού του Δήμου Ηρακλείου, Γιώργος Σισαμάκης, έδωσε έμφαση στη διασύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό και τη γαστρονομία. Η δυνατότητα του επισκέπτη να περπατήσει σε έναν ελαιώνα, να γνωρίσει τη διαδικασία παραγωγής και να δοκιμάσει το λάδι στον τόπο προέλευσής του μπορεί να μετατρέψει ένα αγροτικό προϊόν σε ολοκληρωμένη εμπειρία. Παράλληλα, ενισχύει την προοπτική για τουρισμό 365 ημερών, με οφέλη που διαχέονται στην τοπική οικονομία.
Το κενό στις οργανωμένες εμπειρίες
Παρά το ισχυρό ενδιαφέρον των επισκεπτών για τους ελαιώνες της Κρήτης, η ανάπτυξη ενός οργανωμένου δικτύου γευσιγνωσίας και επισκέψιμων παραγωγικών μονάδων παραμένει ζητούμενο.
Η αναπληρώτρια γραμματέας του Σωματείου Επαγγελματιών Ξεναγών, Δανάη Μανδαράκη, επισημαίνει ότι οι επισκέπτες εντυπωσιάζονται από την έκταση των ελαιώνων, χωρίς ωστόσο να έχουν παντού τη δυνατότητα να γνωρίσουν σε βάθος το προϊόν. Η απλή δοκιμή ψωμιού με ελαιόλαδο δεν αρκεί, όπως τονίζει, για να μεταδώσει την πολιτιστική και γαστρονομική του αξία.
αναπληρώτρια γραμματέας του Σωματείου Επαγγελματιών Ξεναγών
Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν εμπειρίες με περιεχόμενο: οργανωμένες γευσιγνωσίες, επισκέψεις σε ελαιοτριβεία, γνωριμία με τις ποικιλίες και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, αλλά και σύνδεση της παραγωγής με την ιστορία και τις παραδόσεις του τόπου.
Ως παράδειγμα ανέφερε, μάλιστα, την πορεία του κρητικού κρασιού, το οποίο, μέσα από πολυετή προσπάθεια και την ανάπτυξη δικτύων επισκέψιμων οινοποιείων, έχει ενισχύσει σημαντικά την αναγνωρισιμότητά του. Μια αντίστοιχη στρατηγική για το ελαιόλαδο θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ισχυρό δίκτυο εμπειριών, με την προϋπόθεση ότι θα διασφαλίζεται παράλληλα η βιωσιμότητα των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
Πολιτιστική κληρονομιά με οικονομικό αντίκρισμα
Η Κρήτη διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: την ιστορική της διαδρομή στην ελαιοκομία, η οποία συνδέεται με τον μινωικό πολιτισμό και αποτυπώνεται σε αρχαιολογικά ευρήματα, μνημειακά ελαιόδεντρα και παραδοσιακές παραγωγικές εγκαταστάσεις.
Ο επιστημονικός συνεργάτης του ΣΕΔΗΚ, Νίκος Μιχελάκης, υπογραμμίζει ότι η ανάδειξη αυτών των σημείων μπορεί να ενισχύσει την ελκυστικότητα της ενδοχώρας και να προσφέρει στον επισκέπτη μια διαφορετική εικόνα του νησιού. Ο ΣΕΔΗΚ έχει ήδη συμβάλει στην ανάδειξη μνημειακών ελαιόδεντρων, ορισμένα από τα οποία προσελκύουν σημαντικό αριθμό επισκεπτών κάθε χρόνο.
επιστημονικός συνεργάτης του ΣΕΔΗΚ
Ωστόσο, η ύπαρξη αξιοθέατων δεν αρκεί από μόνη της. Για να αποκτήσει ο ελαιοτουρισμός σταθερή αναπτυξιακή βάση, χρειάζονται βιώσιμες επιχειρήσεις, υποδομές, οργανωμένες διαδρομές, προβολή και συνεργασία μεταξύ παραγωγών, ξεναγών, τουριστικών επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων. Στο πλαίσιο αυτό, έχει τεθεί και η πρόταση για τη δημιουργία ενός προσβάσιμου μουσείου αφιερωμένου στον πολιτισμό της ελιάς και του ελαιολάδου, με επίκεντρο τον Νομό Ηρακλείου.
Η πρόκληση, επομένως, είναι διπλή: να αναδειχθεί ο πολιτιστικός και διατροφικός πλούτος του κρητικού ελαιολάδου και, ταυτόχρονα, να εξασφαλιστεί ότι αυτή η ανάδειξη θα μεταφράζεται σε πραγματικό όφελος για την παραγωγή και την τοπική κοινωνία. Η ημερίδα της 14ης Οκτωβρίου φιλοδοξεί να συμβάλει σε αυτή τη συζήτηση, αναζητώντας κοινές λύσεις για ένα προϊόν που μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως εξαγώγιμο αγαθό, αλλά και ως πρεσβευτής της Κρήτης στις διεθνείς αγορές και στους επισκέπτες της.
Το μεγάλο στοίχημα είναι να πάψει το κρητικό ελαιόλαδο να αποτελεί απλώς ένα προϊόν που αγοράζει ο επισκέπτης και να γίνει μια εμπειρία που γνωρίζει, κατανοεί και θυμάται. Μια εμπειρία που συνδέει τον τόπο με τους ανθρώπους του, την ιστορία με τη γεύση και την αγροτική παραγωγή με ένα πιο βιώσιμο τουριστικό μοντέλο.
Κατερίνα Παντινάκη
Πηγή : Nέα Κρήτη
