Γράφει: Ο Νίκος Μιχελάκης*
Μια σημαντική αλλαγή στην διακίνηση, μεταποίηση και εμπορία των τροφίμων και επομένως και του ελαιολάδου, καθιερώνεται πλέον από την ΕΕ με γραπτές συμβάσεις που θα υπογράφονται κατά την διακίνηση γεωργικών προϊόντων και τροφίμων .
Αυτό προκύπτει από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/1739 που δημοσιεύτηκε ήδη στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η τήρηση και εφαρμογή του από τα Κράτη Μέλη μάλλον θα είναι υποχρεωτική!
Επομένως, στο εξής, κάθε παραγωγός που παραδίδει προϊόντα του στον πρώτο αγοραστή – είτε πρόκειται για μεταποιητή (ελαιοτριβείο), είτε διακινητή (μεσάζοντα) είτε λιανοπωλητή (Super Market) – πρέπει να έχει υπογραμμένη σύμβαση πριν από την παράδοση.
Οι συμβάσεις που θα υπογράφονται θα περιλαμβάνουν ουσιώδη σημεία της συναλλαγής όπως την τιμή ή το αντικειμενικό σύστημα για τον καθορισμό της, την ποσότητα και ποιότητα του προϊόντος, τον χρόνο παράδοσης, την διάρκεια της συμφωνίας, καθώς και τους όρους πληρωμής παραλαβής και προμήθειας.
Βέβαια, όταν η τιμή δεν είναι σταθερή, ο κανονισμός ορίζει ότι πρέπει να υπολογίζεται με αντικειμενικά, σαφή και επαληθεύσιμα κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις της αγοράς, το κόστος παραγωγής και τον αντίκτυπό τους στην αμοιβή του παραγωγού, πράγμα μάλλον δύσκολο στις σημερινές συνθήκες διάθεσης στη χώρα μας.
Μεγαλύτερη διαφάνεια και ενίσχυση Ομάδων και Συνεταιρισμών
Η UPA (Ένωση Μικρών Αγροτών) της Ισπανίας, χαρακτήρισε τον Κανονισμό αυτό «σαν δικαίωση μακροχρόνιου αιτήματος της» και σαν «σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των αγροτών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
Ο κανονισμός της (ΕΕ) 2026/1739 ενισχύει επίσης τον ρόλο των Συνεταιρισμών καθώς και των Οργανώσεων Παραγωγών (ΟΠ) με την διευκόλυνση της αναγνώρισής τους και της ικανότητά τους να διαπραγματεύονται Συμβάσεις εκ μέρους των μελών τους.
Αυτό προκύπτει από το ότι για τους Συνεταιρισμούς και ΟΠ, ο Κανονισμός προβλέπει εξαίρεση από την απαίτηση «γραπτής σύμβασης» όταν ο αγρότης που παραδίδει την παραγωγή του σε αυτές είναι μέλος τους. Όμως, η εξαίρεση αυτή θα είναι έγκυρη μόνο εάν το καταστατικό της οργάνωσης θεσπίζει διαφανείς κανόνες και δημοκρατικά εγκεκριμένους και γνωστούς στα μέλη διαδικασίες και προθεσμίες πληρωμής.
Βέβαια, ωραία όλα αυτά! Ωστόσο αυτό που δεν διευκρινίζεται είναι το ποιοι και πως θα ελέγχουν την εφαρμογή του Κανονισμού και ποιες θα είναι οι κυρώσεις για τυχόν παραβάσεις του.
*Ο Νίκος Μιχελάκης,είναι Δρ. Γεωπόνος, πρώην Δ/ντης του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και Άμισθος Επιστ. Σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ. Τα άρθρα του εκφράζουν προσωπικές απόψεις και δεν απηχούν κατά τις ανάγκες τις απόψεις του ΣΕΔΗΚ.. Μπορούν να αναδημοσιευτούν μερικά η ολικά μόνο μετά από άδεια του nmicel@otenet.gr και τήρηση των πνευματικών δικαιωμάτων της ιστοσελίδας
