Μια συζήτηση με την Antoinette Moses, τον Μιχάλη Γιαννακάκη και τον Νίκο Βασιλάκη
Υπάρχουν έργα που γράφονται. Και υπάρχουν έργα που ξαναγράφονται, ωριμάζουν μαζί με τον χρόνο, κουβαλώντας μέσα τους τις αγωνίες, τις αναθεωρήσεις και τις αναζητήσεις των δημιουργών τους. Ο «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ο Έλληνας» ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Η συγγραφέας Antoinette Moses, ανήσυχο πνεύμα που
επανα-εφευρίσκει τον εαυτό της κάθε δέκα χρόνια, επέστρεφε στο έργο ξανά
και ξανά, σχεδόν κάθε δεκαετία. Πρόσθετε, αφαιρούσε, διόρθωνε,
ερευνούσε. Σαν να συνομιλούσε διαρκώς με τον ίδιο τον Θεοτοκόπουλο,
αναζητώντας όχι μόνο τα ιστορικά γεγονότα αλλά και τον άνθρωπο πίσω από
τον μύθο. Η Βρεττανή συγγραφέας, που έχει αναγορευτεί επίτιμη δημότης
Σητείας όχι μόνο για την αγάπη της στον τόπο αλλά και γιατί τα έργα της
έχουν πολλές «αναπνοές» της φύσης και των ανθρώπων της ευρύτερης
περιοχής, τόπος δράσης και πλοκής, αισθάνεται πως έγινε αυτό που έπρεπε
με το έργο.
Ανεβαίνει στην Κρήτη, στη Σητεία.
Το έργο εστιάζει στη σχέση του κορυφαίου ζωγράφου με τον Καρδινάλιο της Σεβίλλης Φερνάντο Νίνο νε Γκεβάρα, που στα 1600 του αναθέτει να δημιουργήσει την προσωπογραφία του. Ο Καρδινάλιος είναι επικεφαλής της Ιεράς Εξέτασης. Ο Θεοτοκόπουλος έχει ορθόδοξο χριστιανικό παρελθόν. Αν αυτό αποκαλυφθεί;
Οι διαδρομές του Έλληνα
Το έργο που ξεκίνησε την πορεία του ως ραδιοφωνικό κείμενο, χωρίς ποτέ να φτάσει τότε στα μικρόφωνα εξαιτίας αλλαγών στη διοίκηση του ραδιοφωνικού σταθμού, συνέχισε το δικό του ταξίδι μέσα στον χρόνο, περιμένοντας τη στιγμή της δικαίωσής του. Και δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η στιγμή έρχεται στην Κρήτη.
Γιατί ο «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ο Έλληνας» μοιάζει να επιστρέφει στον τόπο από τον οποίο ξεκίνησαν όλα. Στον τόπο όπου γεννήθηκε το παιδί που αργότερα θα γινόταν ο παγκόσμιος Ελ Γκρέκο. Στη Σητεία, η παγκόσμια πρώτη του έργου αποκτά έτσι έναν βαθύτερο συμβολισμό: δεν είναι απλώς μια πρεμιέρα, αλλά μια επιστροφή.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδρομή έπαιξε η γνωριμία της συγγραφέως με τον σκηνοθέτη Μιχάλη Γιαννακάκη. Σε εκείνον βρήκε τον άνθρωπο που θα μπορούσε να μεταφέρει στη σκηνή ένα έργο απαιτητικό, πολυεπίπεδο, που ισορροπεί ανάμεσα στην ιστορική έρευνα και την ποιητική γραφή, ανάμεσα στο ντοκουμέντο και στο όραμα.
Ο Νίκος Βασιλάκης,, ο γνωστός σκηνοθέτης και ηθοποιός ερμηνεύει τον κεντρικό ρόλο. Ο ίδιος, ωστόσο, απορρίπτει τον όρο «πρωταγωνιστής», προτιμώντας τη λέξη «συναγωνιστής», υπογραμμίζοντας τον συλλογικό χαρακτήρα μιας δημιουργίας που στηρίζεται στη συνάντηση πολλών ανθρώπων και πολλών τεχνών.
Εξουσία και τέχνη
Το έργο δεν αφηγείται μόνο την ιστορία ενός μεγάλου ζωγράφου. Μιλά για τη διαρκή σύγκρουση ανάμεσα στην εξουσία και την τέχνη. Μιλά για το τίμημα της δημιουργίας. Μα πάνω απ’ όλα μιλά για έναν άνθρωπο. Για έναν Έλληνα. Για έναν Κρητικό που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του προκειμένου να ακολουθήσει το όραμά του. Για έναν άνθρωπο που έφυγε για να κατακτήσει τον κόσμο, χωρίς να αντικρίζει θάλασσα που σημάδεψε τα πρώτα του χρόνια.
Με υλικά τον ποιητικό ρεαλισμό, τη βαθιά ιστορική έρευνα και τη θεατρική τόλμη, η παράσταση ζωντανεύει μια προσωπικότητα που εξακολουθεί να εμπνέει αιώνες μετά τον θάνατό της.
Στη σκηνή με τη σημαντική συμβολή της καλλιτεχνικής διευθύντριας Μάρως Βασιλειάδου που πλάθει τον σκηνικό κόσμο συναντώνται ο Νίκος Βασιλάκης, η Στέλλα Ρεβύθη, ο Νίκος Σαρουλάκης και ο Γιάννης Φρυσούλης, συνθέτοντας έναν σκηνικό κόσμο όπου η ιστορία, η πολιτική, η μνήμη και η τέχνη συνυπάρχουν.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο συγκινητικό στοιχείο αυτής της παράστασης: ότι, ύστερα από χρόνια αναμονής, αλλαγών, αναζητήσεων και περιπετειών, το έργο βρήκε τον δρόμο του. Ακριβώς εκεί όπου έπρεπε να φτάσει. Στην Κρήτη. Κοντά στη θάλασσα που άφησε πίσω του ο Δομίνικος Θεοτοκόπουλος, αλλά δεν έπαψε ποτέ να κουβαλά μέσα του.,
Ακούστε ΕΔΩ όλη την συζήτηση
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
Πηγή : Style 100Fm
