Ένα νέο πιλοτικό πρόγραμμα γενετικού προληπτικού ελέγχου για την Κυστική Ίνωση και τη Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία ξεκίνησε να εφαρμόζεται στην Κρήτη από την περασμένη Τετάρτη 6 Μαΐου, δίνοντας τη δυνατότητα σε γυναίκες 20 έως 35 ετών και από τα 17 σε περιπτώσεις ύπαρξης οικογενειακού ιστορικού να εξεταστούν δωρεάν μέσα από μια «απλή και ανώδυνη διαδικασία».
Η δράση υλοποιείται από την 7η Υγειονομική Περιφέρεια Κρήτης, στο πλαίσιο του προγράμματος “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ” και του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης “Σπύρος Δοξιάδης”, με τη συμμετοχή Κέντρων Υγείας, ΤΟΜΥ και νοσοκομείων σε όλη την Κρήτη.
Το neakriti.gr συνομίλησε με τη διευθύντρια Δημόσιας Υγείας της 7ης Υ.ΠΕ., κ. Εύη Γαρεδάκη, η οποία τόνισε ότι πρόκειται για έναν έλεγχο που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για τον οικογενειακό προγραμματισμό χιλιάδων νέων γυναικών, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως «είναι ένας προγεννητικός έλεγχος που γίνεται σε γυναίκες. Είναι ένα πρόγραμμα το οποίο πραγματοποιείται μέσα στα πλαίσια του “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ”, και το οποίο εφαρμόζεται από τις 6 Μαΐου».
Η ίδια ανέφερε ότι η διαδικασία είναι εξαιρετικά απλή, καθώς πραγματοποιείται με λήψη μικρής ποσότητας αίματος από το δάχτυλο, παρόμοια με τη μέτρηση σακχάρου, σημειώνοντας πως «με ένα τσίμπημα στο δάχτυλο γυναικών που είναι σε αναπαραγωγική ηλικία μπορεί να διαπιστωθεί εάν έχουν γενετικούς παράγοντες που ελλοχεύουν τον κίνδυνο να γεννήσουν ένα παιδί με Κυστική Ίνωση ή Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία».
Η κ. Γαρεδάκη ανέφερε πως τα δείγματα που συλλέγονται αποστέλλονται στην Αθήνα για μοριακό γενετικό έλεγχο, ενώ οι γυναίκες μπορούν να παρακολουθούν την πορεία της εξέτασής τους ηλεκτρονικά μέσω ενός QR Code, το οποίο τους παρέχεται κατά τη διαδικασία της εξέτασης, με τη διευθύντρια Δημόσιας Υγείας της 7ης Υ.ΠΕ. να αναφέρει ότι «σε αυτήν την περίπτωση, τα δείγματα τα στέλνουμε στην Αθήνα. Είναι μια πολύ απλή διαδικασία και γίνεται σε όλα τα Κέντρα Υγείας της Κρήτης μέχρι τέλος του Ιουνίου και δε γνωρίζουμε ακόμα εάν θα δοθεί παράταση. Υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο. Σε αυτό το πλαίσιο, εφόσον οι γυναίκες παρακολουθούν ζωντανά μέσα από ένα QR που δίνουμε».
Για όλες τις γυναίκες 20-35 ετών
Το
πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε γυναίκες ηλικίας 20 έως 35 ετών, ωστόσο
προβλέπονται εξαιρέσεις για περιπτώσεις οικογενειακού ιστορικού, με την
κ. Γαρεδάκη να υπογραμμίζει ότι «η συμμετοχή είναι ελεύθερη. Κάθε
γυναίκα παραγωγικής ηλικίας 20-35 ετών μπορεί να επισκέπτεται είτε το
Κέντρο Υγείας της περιοχής της, είτε να επισκεφτεί εμάς. Έχουμε
ενημερώσει όλους τους συναδέλφους να κάνουν και τα παιδιά τους τις
εξετάσεις».
Πρόβλεψη φαίνεται να υπάρχει και σε περιπτώσεις κληρονομικού ιστορικού, με την ίδια να προσθέτει: «Επίσης, όσες γυναίκες κάτω των 20 ετών έχουν κληρονομικό ιστορικό, φυσικά και θα πρέπει να έλθουν να εξεταστούν. 20-35 είναι η γενική κατεύθυνση. Ειδική κατεύθυνση είναι ότι οι άνθρωποι που έχουν κληρονομικό ιστορικό στις οικογένειες, τότε τα κορίτσια μπορούν και από 17 ετών να κάνουν την εξέταση αυτή».
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη συμβουλευτική υποστήριξη των ζευγαριών σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, με την κ. Γαρεδάκη να επεξηγεί ότι η διαδικασία δεν τελειώνει στην εξέταση, αλλά, εφόσον μια γυναίκα εντοπιστεί ως φορέας, ακολουθεί έλεγχος και του συντρόφου της, ενώ στη συνέχεια παρέχεται εξειδικευμένη καθοδήγηση από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού.
«Εάν βγει θετικό το αποτέλεσμα, τότε καλείται να κάνει τον έλεγχο και ο σύντροφος, και σε κάθε περίπτωση από το Ινστιτούτο Υγείας Παιδιού, που έχει αναλάβει την υλοποίηση του προγράμματος, προχωρούν στη συμβουλευτική του ζεύγους ή της γυναίκας που υπάρχει περίπτωση να έχει τον παράγοντα», είπε η διευθύντρια Δημόσιας Υγείας της 7ης Υ.ΠΕ.
Κληρονομικές ασθένειες: Τα επιστημονικά στοιχεία αποκαλύπτουν το πρόβλημα
Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία του προγράμματος, τόσο η Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία όσο και η Κυστική Ίνωση είναι σοβαρά κληρονομικά νοσήματα,
ενώ οι φορείς τους παραμένουν ασυμπτωματικοί, εάν όμως και οι δύο
γονείς είναι φορείς, τότε υπάρχει πιθανότητα 25% (1 στις 4 γεννήσεις) να
αποκτήσουν παιδί που νοσεί.
Η Νωτιαία Μυϊκή Ατροφία προκαλεί
σταδιακή εκφύλιση των κινητικών νευρώνων και σοβαρή μυϊκή αδυναμία, ενώ η
Κυστική Ίνωση επηρεάζει κυρίως το αναπνευστικό και το πεπτικό σύστημα.
Πλέον, η εν λόγω εξέταση, η οποία στον ιδιωτικό τομέα έχει υψηλό κόστος, παρέχεται πλέον δωρεάν μέσω του κρατικού προγράμματος πρόληψης, με την κ. Γαρεδάκη να υπογραμμίζει ότι «είναι μια εξέταση όπου έξω στοιχίζει αρκετά χρήματα και πλέον παρέχεται δωρεάν στο πλαίσιο του “Σπύρος Δοξιάδης” του υπουργείου Υγείας».
Παράλληλα, όπως ανέφερε η κ. Γαρεδάκη, η 7η Υ.ΠΕ. επιχειρεί να αποσυμφορήσει τα νοσοκομεία, κατανέμοντας τη διαδικασία στις δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας: «Φροντίζουμε να αποφορτίσουμε τα νοσοκομεία. Δηλαδή, στο ΠΑΓΝΗ για παράδειγμα η εξέταση γίνεται στις κυρίες που επισκέπτονται το Γυναικολογικό Ιατρείο - δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν παραπάνω πληθυσμό».
Όπως εξηγεί, οι εξετάσεις διεξάγονται ήδη σε μεγάλο μέρος της Κρήτης: «Στο
Βενιζέλειο γίνεται από το Τμήμα Οικογενειακού Προγραμματισμού. Στα
Χανιά γίνεται απ’ όλους. Ενώ το πρόγραμμα το ακολουθεί και η Σητεία, η
Ιεράπετρα και ο Άγιος Νικόλαος, με μόνο το Ρέθυμνο να μην το ακολουθεί»,
ενώ πλέον οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να διεξάγουν τις εξετάσεις
στα Κέντρα Υγείας, τις Τοπικές Μονάδες Υγείας (ΤΟΜΥ) και τα νοσοκομεία
της 7ης Υγειονομικής Περιφέρειας.
Η ίδια καταλήγει τονίζοντας τον
χαρακτήρα πρόληψης της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας: «Είναι ένα πρόγραμμα
γενετικού προληπτικού ελέγχου», σε μια δράση η οποία θα διαρκέσει
έως τα τέλη Ιουνίου, ενώ ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο παράτασης, με
τις ενδιαφερόμενες να μπορούν να απευθύνονται στις δημόσιες δομές Υγείας
της περιοχής τους ή στη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της 7ης Υ.ΠΕ. για
περισσότερες πληροφορίες.
Μιχαέλα Κεφάλα
Πηγή : Νέα Κρήτη
