Έντονη ανησυχία, αγανάκτηση αλλά και σοβαρό προβληματισμό προκαλούν στα άτομα με αναπηρία, στις οικογένειές τους και στην τοπική κοινωνία του Νομού Λασιθίου τα στοιχεία που για ακόμη μία φορά βλέπουν το φως της δημοσιότητας σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης και περίθαλψης των φιλοξενούμενων στο Παράρτημα ΑμεΑ Λασιθίου.
Οι πρόσφατες τηλεοπτικές αποκαλύψεις έφεραν στη δημοσιότητα εικόνες και μαρτυρίες που γεννούν σοβαρά ερωτήματα για την ποιότητα φροντίδας που παρέχεται σε μια δομή η οποία φιλοξενεί άτομα με βαριές αναπηρίες και χρόνιες παθήσεις, ανθρώπους δηλαδή που ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες της κοινωνίας και οι οποίοι έχουν ανάγκη καθημερινής φροντίδας, προστασίας και αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, γίνεται λόγος για σοβαρή υποστελέχωση της δομής, με περιορισμένο νοσηλευτικό και βοηθητικό προσωπικό να καλείται να καλύψει τις ανάγκες δεκάδων περιθαλπόμενων. Η πραγματικότητα αυτή δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για το κατά πόσο μπορούν να εξασφαλιστούν οι βασικές προϋποθέσεις αξιοπρεπούς διαβίωσης, υγιεινής και ασφάλειας για ανθρώπους που εξαρτώνται πλήρως από τη φροντίδα των δομών πρόνοιας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα περιστατικά και οι εικόνες που παρουσιάστηκαν δεν αποτελούν μεμονωμένο περιστατικό. Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει επανειλημμένες καταγγελίες, και μέσω της Ένωσης Γονέων και Φίλων ΑμεΑ Επαρχίας Μεραμπέλλου, δημοσιογραφικές αποκαλύψεις και δημόσιες παρεμβάσεις που αναφέρονται σε προβλήματα λειτουργίας, ελλείψεις προσωπικού και συνθήκες που δεν συνάδουν με τον χαρακτήρα μιας δομής που οφείλει να παρέχει προστασία και φροντίδα σε ανθρώπους με βαριές αναπηρίες.
Η επανάληψη παρόμοιων καταγγελιών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το αν έχουν ληφθεί ουσιαστικά μέτρα τα προηγούμενα χρόνια αλλά και για το αν υπάρχει επαρκής εποπτεία της λειτουργίας της συγκεκριμένης δομής.
Παράλληλα, το Παράρτημα ΑμεΑ Λασιθίου έχει ενισχυθεί κατά καιρούς με σημαντικές δημόσιες χρηματοδοτήσεις, τόσο από εθνικούς πόρους όσο και από ευρωπαϊκά προγράμματα που αφορούν τη βελτίωση των υπηρεσιών πρόνοιας και την υποστήριξη των ατόμων με αναπηρία. Με δεδομένες αυτές τις χρηματοδοτήσεις, δικαιολογημένα αναρωτιόμαστε πώς είναι δυνατόν, παρά τους δημόσιους πόρους που έχουν διατεθεί, να συνεχίζουν να καταγράφονται εικόνες και καταγγελίες που παραπέμπουν σε ελλείψεις προσωπικού, προβληματικές συνθήκες φροντίδας και τρομερά υποβαθμισμένο επίπεδο διαβίωσης για τους φιλοξενούμενους της δομής.
Οι οικογένειες των ατόμων με αναπηρία αλλά και το σύνολο της κοινωνίας του Λασιθίου δικαιούνται σαφείς απαντήσεις στο πού διανεμήθηκαν οι πόροι που διατέθηκαν και ποιες παρεμβάσεις υλοποιήθηκαν και γιατί.
Τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειές τους επιθυμούμε μια δομή που να λειτουργεί με διαφάνεια, σεβασμό και πραγματικό άνοιγμα προς την κοινωνία. Είναι αυτονόητο δικαίωμα των γονέων και των οικογενειών να έχουν ουσιαστική πρόσβαση στους ανθρώπους τους, καθώς και τη δυνατότητα παρουσίας συμπαραστατών ή συνοδών στα δωμάτια των φιλοξενούμενων και όχι μόνο στους χώρους υποδοχής. Η παρουσία των οικείων τους αποτελεί βασικό στοιχείο ανθρώπινης στήριξης και αξιοπρέπειας.
Συγχρόνως, θεωρούμε απαραίτητο η δομή να επανασυνδεθεί με την κοινωνία και να ξανανοίξει προς τα έξω με δράσεις, εκδηλώσεις και δημιουργικές δραστηριότητες για τους φιλοξενούμενους, που θα ενισχύουν την κοινωνική τους συμμετοχή και την ποιότητα ζωής τους.
Στο πλαίσιο αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Γονέων και Φίλων ΑμεΑ Επαρχίας Μεραμπέλλου είχε πραγματοποιήσει συνάντηση με τη διεύθυνση της δομής τον Ιούνιο του 2023, θέτοντας μεταξύ άλλων το αίτημα να επαναλειτουργήσουν τα εργαστήρια δημιουργικής απασχόλησης καθώς και ο πολυαισθητηριακός Χώρος Snoezelen. Πρόκειται για χώρους ιδιαίτερα σημαντικούς για τη θεραπευτική υποστήριξη και την ποιότητα ζωής τόσο των φιλοξενούμενων όσο και των ατόμων με αναπηρία που παρακολουθούσαν εκπαιδευτικά προγράμματα σε αυτούς τους χώρους, οι οποίοι παραμένουν κλειστοί από την περίοδο της πανδημίας, χωρίς ουσιαστικό λόγο ή τουλάχιστον δεν μας έχει δοθεί ικανοποιητική απάντηση.
Η σημερινή πραγματικότητα αναδεικνύει ακόμη πιο έντονα την ανάγκη για ουσιαστική προώθηση πολιτικών αποϊδρυματοποίησης. Η διεθνής εμπειρία αλλά και οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις στον τομέα της αναπηρίας επισημαίνουν ότι τα άτομα με αναπηρία πρέπει να ζουν σε συνθήκες που προάγουν την αυτονομία, την κοινωνική ένταξη και τη συμμετοχή στην κοινότητα, μέσα από μικρότερες δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης και ισχυρές υπηρεσίες υποστήριξης στην κοινότητα, όπως είναι το σύστημα των προσωπικών βοηθών. Η Πολιτεία οφείλει να προχωρήσει με συνέπεια στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη τέτοιων δομών, ώστε οι άνθρωποι με αναπηρία να έχουν πραγματικές επιλογές ζωής και όχι να οδηγούνται αναγκαστικά σε ιδρυματικές μορφές φροντίδας.
Η κοινωνία του Λασιθίου δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι άνθρωποι με αναπηρία και χρόνια νοσήματα ζουν σε συνθήκες που δεν ανταποκρίνονται στα στοιχειώδη πρότυπα φροντίδας και σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν φωνή να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και για τον λόγο αυτό η κοινωνία οφείλει να μιλήσει για λογαριασμό τους.
Η ευθύνη της Πολιτείας είναι προφανής και αδιαπραγμάτευτη. Οι δομές που φιλοξενούν άτομα με βαριές αναπηρίες δεν μπορούν να λειτουργούν οριακά, χωρίς επαρκές προσωπικό, χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και χωρίς την αναγκαία στήριξη.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, οι σύλλογοι ΑμεΑ του νόμου Λασιθίου καλούν τους φορείς να ενώσουν τη φωνή τους και να ζητήσουν:
• την άμεση και σε βάθος διερεύνηση τόσο των πρόσφατων όσο και των παλαιότερων καταγγελιών που αφορούν τη λειτουργία της δομής,
• την πλήρη διαφάνεια για την πραγματική κατάσταση που επικρατεί στο Παράρτημα ΑμεΑ Λασιθίου,
• την ουσιαστική ενίσχυση του προσωπικού με εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας και φροντίδας,
• την άμεση λήψη μέτρων για την αποκατάσταση αξιοπρεπών και ασφαλών συνθηκών διαβίωσης για τους φιλοξενούμενους.
Τα άτομα με αναπηρία δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Η αξιοπρέπεια, η φροντίδα και η προστασία τους αποτελούν δείκτη πολιτισμού για κάθε κοινωνία.
Η σιωπή σε τέτοια ζητήματα δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή.
Η κοινωνία του Λασιθίου απαιτεί απαντήσεις, διαφάνεια και ουσιαστικές λύσεις.
Εκ των ΔΣ
Ένωση Γονέων και Φίλων ΑμεΑ Επαρχίας Μεραμπέλλου
Σύλλογος Ατόμων με Αναπηρίες, Γονέων και Φίλων Ιεράπετρας ‘’Γεώργιος Σουργιαδάκης’’
Φιλανθρωπικό Σωματείο Στήριξης Ατόμων με Αναπηρία Επαρχίας Σητείας
Πηγή : Ράδιο Λασίθι